Abşeron yarımadasının şimal sahili qədimdən onu kurort yeri kimi xarakterizə edən təbiət-iqlim özəllikləri ilə məşhur idi. 19-cu əsrin sonlarında isə Abşeron bağlarının sübhü, onun həyat verən havası Bakı milyonçularının diqqətini çəkdiyi vaxt gəldi – havadarlar yay üçün Abşeronun sahilyanı köhnə kəndlərinə köçərək onları çiçəkli bağlara çevirdilər.

Bakı milyonçuları Bakı kəndlərində ilk olaraq bağ inşa etdirirdilər. Onlar öz bağlarının bəzədilməsi üçün vəsait əsirgəmirdilər, cənub ölkələrindən və Qara dəniz sahillərindən dekorativ ağaclar və güllər, ekzotik bitkilər gətizdirirdilər. Piramidaşəkilli çinarların, sərv və şam ağaclarının sıralandığı kölgəli xiyabanlarla parklar yaradırdılar. Villaların ərazisində eyvanlı, terraslı  bir neçə bina yerləşirdi. Belə tikililərin sırasında Muxtarovun (hazırda Botanika bağı), Tağıyevin, Hacınskinin, Əsədullayevin villalarını qeyd etmək olar.

Sovet dövründə bakılılar Mərdəkan, Şüvəlan, Buzovna və Pirşağı kimi kəndlərdə bağlar alırdılar – 1930-80-ci illərdə bağlar birmərtəbəli idilər, sonra ikimərtəbəli tikməyə başladılar.

Vaxtilə indiki nəhəng villaların yerində olmuş köhnə Bakı bağları, əsasən, 1-2 otaqdan ibarət idi. Bağların hasarı üçün istifadə edilən daşlar gürz, balta ilə çaparlanardı. Hasarların hündürlüyü 1 metrdən yüksək olmazdı. Hətta bəzən qonşu bağlar arasında hasar tikilməzdi. Qohum-qonşu bir-birinin evində yığışar, yemək bişirər, bir yerdə nahar edərdi.

Yayda bağ evində xüsusi, çox şirin Abşeron üzümləri yetişdirilib, şərab əzilib, mürəbbə üçün əncir yığılıb, bağlar qara və xırda ağ tutlarla dolu idi. Yay aylarında şəhər sakinlərinin çoxunun getdiyi Abşeron bağları Bakı şəhərinin bazarlarını bol əncir, nar və üzüm məhsulları ilə təchiz edirdi. Sovet dövründə bu sahələr müsadirə edildi.

Zaman keçdikcə qayğılar və istirahət formaları dəyişir. Peyk televiziyası və İnternet ölkə evində meydana çıxdı, yaxınlıqda həmişə musiqi ilə gecə restoranı və böyük bir kommunal hovuzu və su sürüşmələri olan bir istirahət mərkəzi var.

Dəbli villalar və hündür hasarlar fonunda ənənəvi Bakı bağları getdikcə itir. Bununla belə, siz hələ də yonulmuş kobud daşdan tikilmiş köhnə balaca hasarların qaldığı, bağlarda isə ənənəvi tut, əncir, nar və ərik bitən evlərdə yaşayan köhnə insanlara rast gələ bilərsiniz. Və bu köhnə bağlar uşaqlıqdan kiçik bir ada kimi, köhnə həyatdan qısa bir xatirə kimidir.

Mənbələr:

  1. Ашурбейли С.Б. История города Баку: период средневековья. Баку-1992
  2. Шамиль Фатуллаев. Градостроительство Баку XIX – начала XX веков. Баку-1978
  3. https://www.youtube.com/watch?v=EoWk3iYT54U
Foto açıq mənbədən
Foto açıq mənbədən