Bir vaxtlar yay tətili deyəndə minlərlə məktəblinin ilk ağlına dəniz kənarında yerləşən pioner düşərgələri gəlirdi. Sovet dövründə Abşeron yarımadasında, xüsusilə Bilgəh və Pirşağı qəsəbələrində fəaliyyət göstərən uşaq istirahət düşərgələri təkcə Azərbaycanın deyil, keçmiş SSRİ-nin müxtəlif respublikalarından gələn uşaqları qəbul edirdi. Burada məktəblilər həm Xəzər dənizinin təmiz havasında istirahət edir, həm idman və mədəni tədbirlərdə iştirak edir, həm də yeni dostluqlar qazanırdılar.
1990-cı illərin əvvəllərində isə hər şey dəyişdi. Sovet İttifaqının dağılması, Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü və Birinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində yüz minlərlə insan öz doğma yurd-yuvasını tərk etmək məcburiyyətində qaldı. Bakıya üz tutan məcburi köçkün ailələrinin bir hissəsi məhz bu düşərgələrdə yerləşdirildi. Müvəqqəti sığınacaq kimi nəzərdə tutulan bu məkanlar zaman keçdikcə insanların daimi yaşayış yerinə çevrildi. Artıq 30 ildən çox vaxt keçsə də, həmin düşərgələrin bəzilərində bu gün də ailələr yaşayır.
"Gənc Geoloq" – qəzalı binalarda davam edən həyat
Bilgəh qəsəbəsində yerləşən "Gənc Geoloq" düşərgəsi bir neçə çoxmərtəbəli korpusdan ibarətdir. Vaxtilə uşaqların istirahəti üçün tikilmiş binalar bu gün baxımsızlıqdan demək olar ki, yararsız vəziyyətə düşüb.
Sakinlərin sözlərinə görə, binalarda 40 ildən artıqdır əsaslı təmir aparılmayıb. Bir neçə ay əvvəl binalardan birinin dam örtüyünün bir hissəsi uçub. Bununla bağlı aidiyyəti dövlət qurumlarına müraciət edilsə də, indiyədək hər hansı tədbir görülməyib.
Hazırda qəzalı vəziyyətdə olan korpuslarda yüzlərlə insan yaşayır. Divarlarda dərin çatlar, aşınmış dam örtükləri və təhlükəli konstruksiyalar sakinlərin gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib.
Bilgəhdə yerləşən digər düşərgə – "Çayka" isə əsasən kiçik yaşayış evlərindən ibarətdir.
Burada yaşayan sakinlərin ən böyük problemi içməli su və kanalizasiya sisteminin olmamasıdır. Onların sözlərinə görə, su gün ərzində yalnız müəyyən saatlarda verilir və bu da ailələrin ehtiyacını ödəmir. Kanalizasiya infrastrukturunun olmaması isə xüsusilə yay aylarında ciddi sanitariya problemləri yaradır.
Sakinlərdən biri söhbət zamanı xatırlayır:
"Biz bura ilk gələndə ərazi çox gözəl idi. Hər tərəfdə qızılgüllər, yaşıllıq vardı. İllər keçdikcə baxımsızlıq buranı xarabalığa çevirdi. Buna baxanda adamın ürəyi ağrıyır."
"Lokomotiv" – keçmişdən qalan sakitlik
Pirşağı qəsəbəsində yerləşən "Lokomotiv" uşaq düşərgəsi digər düşərgələrdən fərqlənir. Geniş yaşıllıq əraziyə malik olan düşərgədə kiçik evlər, vaxtilə fəaliyyət göstərmiş kino-klub və müxtəlif sosial obyektlərin izləri bu gün də qalmaqdadır.
Burada yaşayan ailələrin bir hissəsi artıq işğaldan azad olunmuş doğma yurdlarına qayıdıb. Lakin hələ də burada məskunlaşmış ailələr mövcuddur.
Düşərgələrin hüquqi statusu necədir?
Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətindən bildirilib ki, Bilgəh qəsəbəsində yerləşən "Gənc Geoloq" düşərgəsi Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Geoloji Kəşfiyyat Agentliyinin Geoloji Kəşfiyyat Xidmətinin balansındadır və dövlət mülkiyyətidir. Hazırda obyekt özəlləşdirməyə açıq deyil. Gələcəkdə hər hansı bərpa və ya yenidənqurma işlərinin aparılması balanssaxlayıcı qurumun təşəbbüsündən asılı olacaq.
Mənbə: yurdmedia.аz
FOTO: Sadıq Əliverdibəyli
