Milli Məclisin İnsan hüquqları, Ailə, qadın və uşaq məsələləri, eləcə də Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitələrinin birgə iclasında "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında" qanuna təklif olunan dəyişikliklər müzakirə olunub.
Layihəyə əsasən, 16 yaşı tamam olmayan şəxslərin yaş məhdudiyyəti nəzərdə tutulan sosial şəbəkə platformalarında şəxsi hesab açmasına icazə verilməməsi təklif edilir.
Dəyişikliklərdə həmçinin internet provayderləri və platformalar üçün yeni öhdəliklər müəyyənləşdirilir. Tələblərə əməl etməyən fiziki və hüquqi şəxslər üçün isə yüksək məbləğdə cərimələrin tətbiqi nəzərdə tutulur.
Sosial şəbəkələrdən istifadə yaşının artırılması ilə bağlı təşəbbüslər təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın müxtəlif ölkələrində də müzakirə olunur və bəzi hallarda tətbiq edilir. Uşaqların rəqəmsal mühitdə təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, zərərli məzmunlardan qorunması və sosial şəbəkə asılılığının qarşısının alınması məqsədilə bir sıra dövlətlər yaş məhdudiyyətlərinin sərtləşdirilməsi istiqamətində addımlar atıblar. Azərbaycanda da bu istiqamətdə təklif olunan dəyişikliklər cəmiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub.
Azərbaycanda sosial şəbəkələrə qoşulma yaşının 16-ya qaldırılması yeniyetmələrin psixoloji sağlamlığının qorunmasına kömək edə bilərmi?
Mövzu ilə bağlı Bakuplus.az-a açıqlama verən psixoloq Gülnar Orucova bildirib ki, sosial şəbəkələrdən istifadə ilə bağlı yaş məhdudiyyətinin tətbiqi müsbət addım ola bilər, lakin burada əsas məsuliyyət valideynlərin üzərinə düşür:
"Bu gün bir çox hallarda valideynlər özləri övladlarından sosial şəbəkələrdə hesab açmağı xahiş edirlər. Halbuki, hazırkı dövrdə uşaqlar üçün sosial şəbəkədə hesab yaratmaq heç də çətin deyil. Ona görə də ilk növbədə valideyn nəzarəti vacibdir.
Valideyn övladına nə zaman telefon verməli olduğunu bilməlidir. Təəssüf ki, bəzi valideynlər uşaqları hələ körpə yaşlarından telefona alışdırırlar. Məsələn, uşağın yemək yeməsi üçün ona telefon verilir və zamanla bu vərdiş asılılığa çevrilir. Valideynlər telefon verməklə övladlarını təhlükədən qoruduqlarını düşünsələr də, əslində fərqli risklərlə üz-üzə qoyurlar. Əvvəllər uşaqları qaranlıq küçələrdən qorumaq üçün evə çağırırdılar, indi isə həmin təhlükələr telefonların içindədir. Bu səbəbdən uşaqların sosial şəbəkələrdə nəzarətsiz fəaliyyəti müxtəlif problemlərə yol aça bilər. Uşaqlara telefon verilməsi ilə bağlı müəyyən yaş həddinin olması vacibdir".
"Yaş məhdudiyyəti ilə bağlı qaydalara hər kəs əməl etsə, uşaqların zərərli və ya yaşlarına uyğun olmayan informasiyalara çıxışının qarşısını qismən almaq mümkün olar. Sosial şəbəkələrdə həm müsbət, həm də mənfi nümunələr mövcuddur. Valideynlər çox zaman bunun fərqində olmadan övladlarına telefon təqdim edirlər. Məktəblərdə də telefon istifadəsinə nəzarət gücləndirilməlidir.
Telefon uşaqlar üçün yalnız əyləncə vasitəsi olmamalıdır. Ondan təhsil və inkişaf məqsədilə də istifadə etmək mümkündür. Təəssüf ki, bir çox hallarda düzgün istiqamətləndirmə aparılmır.
Sosial şəbəkələrin müsbət tərəfləri də var. Xüsusilə ünsiyyət qurmaqda çətinlik çəkən insanlar burada yeni əlaqələr yarada, dostluq edə bilərlər. Bununla belə, uşaqların təhlükəsizliyi baxımından müəyyən yaş məhdudiyyətlərinin tətbiqi vacibdir. Eyni zamanda, valideynlərin maarifləndirilməsi istiqamətində də ciddi işlər görülməlidir", - deyə psixoloq vurğulayıb.
