Heydər Əlirza oğlu Əliyev 10 may 1923-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olub.
Əliyev 1939-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirib. O, 1957-ci ildə indiki Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirib.
Heydər Əliyev 1944-cü ilin may ayında dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında işə başlayıb. O, 1950-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsində bölmə rəisi təyin edilib. Əliyev 1958-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin əks-kəşfiyyat şöbəsinin rəisi, 1964-cü ildə DTK-nın sədr müavini təyin edilib.
Heydər Əliyev 1967-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin olunub. Həmin il ona general-mayor rütbəsi verilib.
14 iyul 1969-cu ildə Heydər Əliyev Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilib. O, həmçinin Azərbaycan SSR Ali Sovetinin və SSRİ Ali Sovetinin deputatı olub, 1974-1979-cu illərdə isə SSRİ Ali Soveti İttifaq Sovetinin sədr müavini vəzifəsini tutub. Heydər Əliyev SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsini də icra edib. Bu vəzifədə işləyərkən o, SSRİ-nin iqtisadi, sosial və mədəni həyatının sahələrinə rəhbərlik edib.
Heydər Əliyev 1987-ci ilin oktyabrında tutduğu vəzifələrdən istefa verib. O, 1991-ci ilin iyulunda Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının sıralarını tərk edib.
Heydər Əliyev 15 iyun 1993-cü ildə Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilib, iyunun 24-dən isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başlayıb. 3 oktyabr 1993-cü ildə ümumxalq səsverməsi nəticəsində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilib. 11 oktyabr 1998-ci ildə Əliyev növbəti dəfə Respublikanın Prezidenti seçilib.
15 oktyabr 2003-cü ildə keçirilən prezident seçkilərində Heydər Əliyev səhhəti ilə bağlı namizədliyini İlham Əliyevin xeyrinə geri götürüb.
12 dekabr 2003-cü ildə ümummilli lider Heydər Əliyev ABŞ-da, Klivlend klinikasında vəfat edib. O, 15 dekabrda Bakıda, Birinci Fəxri xiyabanda dəfn olunub.
