top
Şirvanşahların Divanxanası: təyinatı bu günə kimi məlum deyil
04 dekabr 2021, 03:45
- +

Şirvanşahların Divanxanası: təyinatı bu günə kimi məlum deyil

Tikintisi XV əsrə aid edilən Divanxana İçərişəhərdə, Şirvanşahlar sarayının şimal-qərbində yerləşir.

 

Bina qapısının üzərində pozulmuş ərəbcə bir sətirlik kitabə mövcuddur. Arxeoloq Sısoyev həmin kitabədə şirvanşah I Xəlilullahın adını və hicri 832-ci (1428/9) il tarixini oxuduğunu iddia edirdi. Güman edilir ki, bu bina türbə olub. Bəzi mənbələrin məlumatına görə, cənazəsinin qalıqları Səfəvilər tərəfindən qəbirdən çıxarılıb yandırılan Xəlilullah orada dəfn olunub.

 

[Сысоев В. М. Баку прежде и теперь. Баку-1928]

[Aşurbəyli S. Şirvanşahlar dövləti. Bakı-2006]

Azərbaycanın orta əsr memarlığının araşdırıcısı Bretanitski 1956-cı ildə nəşr etdirdiyi kitabda da binanın xatirə tikilisi olduğunu yazmışdır. Onun fikrinə görə, XV əsrin sonlarında şirvanşah Fərrux Yasar özü üçün nəzərdə tutulmuş bu türbəni tikdirmişdir: “... mərkəzi kiçik memorial zalı və onun altında yerləşən yeraltı məbəddən məlum olur ki, qarşımızda memorial tikili var...”. Kitaba əsasən Divanxananın bu təyinatını əsas girişin üstündə yazılmış digər kitabənin məzmunu da təsdiq edir: “Allah dinclik evinə çağırır və istədiyini doğru yola yönəldir. Yaxşı davrananlara yaxşısı və daha üstünü verilir; onların üzlərini nə bir toz, nə də zillət bürüyər. Onlar cənnət əhlidirlər, orada həmişəlik qalacaqlar. Allah doğru buyurur”.

 

[Бретаницкий Л.С. Баку. Ленинград-Москва -1956]

Başqa şayiələrdə kitabənin məzmununa əsasən Divanxana adını “Sudilişe” – məhkəmə yeri kimi qeyd edilir. Versiyaya görə, ədalət əsas zalda həyata keçirilirdi, onun altında isə zindan yerləşirdi. Tamaşaçılar həyətdə yerləşən qalereyalarda məhkəmə prosesini seyr edirdilər. Ölüm hökmü qəbul edildikdən sonra cinayətkar dərhal edam edilirdi və onun başı əsas zalı zindanla birləşdirən dəlikdən göstərilirdi. Zindanı Xəzərlə birləşdirən yeraltı kanallar vasitəsilə cinayətkarın cənazəsi dənizə atılırdı.

 

[Сысоев В. М. Баку прежде и теперь. Баку-1928]

Bəzi tədqiqatçılara görə isə, Divanxananın təyinatı onun adında əks olunmuşdur. Onlara əsasən, sarayın qəbul otaqları burada yerləşirdi, hakimlərin və diplomatların qəbulları üçün divanxananın salonundan istifadə edilirdi. Orada yığcam heyətlə qanunlar və gizli qərarlar qəbul edilirdi.

 

[Aşurbəyli S. Şirvanşahlar dövləti. Bakı-2006]

Divanxana binasının yeraltı hissəsinin Şirvanşahların gizli saxlanc yeri olub, xəzinə üçün nəzərdə tutulması da ehtimal olunur.

 

[Сысоев В. М. Баку прежде и теперь. Баку-1928]

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 10:08

Yeni avtobus yararsız yola görə son dayanacağa gedə bilmir

Xəbər
Bu gün, 09:40

Bakıda doğuldu, Los-Ancelesdə öldü - Məşhur müğənninin həyat hekayəsi

Xəbər
Bu gün, 09:19

Məmmədli kəndindəki yanacaqdoldurma məntəqəsində yanğın

Xəbər
Dünən, 18:00

Ötən ay 11 aptekdə nöqsan aşkarlandı

Xəbər
Dünən, 17:16

Usta iş yerində öldü

Xəbər
Dünən, 16:17

Bakıda yarım milyonluq qızılı ələ keçirən əcnəbi qadına HÖKM OXUNDU

Xəbər
Dünən, 15:17

Metroda qatarların hərəkət intervalı artırılır

Xəbər
Dünən, 15:02

11 nəfərlik dəstənin içində dünya çempionu da var - 4 milyon ələ keçirilib

Xəbər
Dünən, 14:29

Nəfəs borusuna qida parçası düşən ahıl qadın öldü

Xəbər
Dünən, 13:40

Avqustun 15-dən qatarlar "Nizami"-"28 May" arasında işləməyəcək

Xəbər
Dünən, 12:49

Sabah Bakıda 36 dərəcə isti olacaq

Xəbər
Dünən, 12:36

Qızını boğan ata Bakıda həbsdə öldü

Xəbər
Dünən, 11:36

Azərbaycanın ilk repçisi, deputat oğlu Anar Nağılbazın anım günüdür

Xəbər
Dünən, 11:08

Ceki Çan Bakıya bu səhər gəlib - Dünənki dublyoru imiş

Xəbər
Dünən, 10:57

Qızını boğan ata Bakıda həbsdə öldü

Xəbər
Dünən, 10:35

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 18 nəfər saxlanılıb

Xəbər
Dünən, 09:46

Bayılda keçmiş məhkum evində ölü tapıldı

Xəbər
Dünən, 09:19

Yasamalın bu yerlərində işıq olmayacaq

Xəbər
03 avqust 2026, 18:03

Bağlanan Bakı Qızlar Universiteti tələbələrinin taleyi necə olacaq? - CAVAB

Xəbər
03 avqust 2026, 16:38

Xırdalanda ər-arvad bir-birini bıçaqladı - İkisi də öldü

Xəbər
03 avqust 2026, 16:13

Nəriman Həsənzadədən sonra neçə "Xalq şairi" və "Xalq yazıçısı" sağ qalıb?

Xəbər
03 avqust 2026, 15:48

Bu il qeyri-çimərlik ərazilərdə suda batan 40 nəfərin meyiti tapılıb

Xəbər
03 avqust 2026, 15:11

Təhsil tələbə kreditlərinə müraciət başladı

Xəbər
03 avqust 2026, 14:25

Rüşvət almaqda təqsirləndirilən vəzifəli şəxsləri həbs edildi

Oxşar xəbərlər