top
Tarixə qovuşan “Qara şəhər”
28 yanvar 2023, 02:16
- ↺ +

Tarixə qovuşan “Qara şəhər”

Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Abunə ol

1870-ci illərin əvvəlində çoxsaylı neftayırma zavodları şəhərin böyük hissəsini tuturdu. His və tüstü buraxan zavod boruları əhali üçün narahatlıq yaradırdı. Əhalinin narazılığı quberniya hakimiyyətini 147 neft zavodunun şəhərdən kənara köçürülməsi haqqında qərar verməyə məcbur etdi. Beləliklə, 1876-cı ildə qismən Keşlə kəndi ərazisində və yerli sakinlərin bağ-bostan sahələrində öz adını qaralmış zavod binalarından alan Qara şəhər yarandı.

1880-ci ilə qədər yeni rayonda artıq 118 sənaye müəssisəsi var idi. Burada neft müəssisələri, emalatxanalar, fəhlələr üçün evlər yerləşirdi. Neft işçilərinin əksəriyyəti həmin ərazidə yaşayırdı. Neft hasilatı və neft emalı qadağan edilən Bakının mərkəzində isə zəngin əhali yaşayırdı. [Ш.Фатуллаев. Градостроительство Баку XIX — начала XX веков. Баку-2013]

1890-cı ildə Qara Şəhərə səfər edən türk səyahətçi buranı belə təsvir edirdi: “Hər şey qaradır; divarlar, yer, hava və səma. Sən nefti hiss edirsən və tüstünü içinə çəkirsən və pis qoxu səni boğur. Sən səmanı bürüyən tüstü buludları arasında gəzirsən”.

Layihə sərhədləri daxilində Qara şəhərin ərazisi tükəndikdən sonra neft sahibləri istismar üçün əlverişli olan yeni torpaqlar axtarmağa başladılar. Tezliklə Keşlə kəndinin sakinlərinin torpaqlarında başqa bir sənaye şəhərciyi - şərqdən Qara şəhərin davamına çevrilən Ağ Şəhər yarandı. Ağ Şəhərdə Qara Şəhərdən fərqli olaraq, daha müasir və təkmil neft emalı zavodları yerləşirdi və ciddi çirklənmə yox idi. [Henry, James Dodds. Baku: an eventful history.-1905]

İkinci Dünya müharibəsi illərində, xüsusilə 1942-ci ilin ortalarında, Qafqaz uğrunda gedən döyüşlər zamanı Qara şəhərin zavodları cəbhənin əsas yanacaq təchizatı mənbəyinə çevrilir.

Müharibədən sonra burada yeni sənaye müəssisələri, idman və mədəniyyət mərkəzləri açılır.

[https://www.youtube.com/watch?v=yB4F6We-qLM]

2007-ci ildə Qara və Ağ Şəhərlərin ərazilərinin bərpa və inkişafı məqsədilə “Bakı Ağ Şəhər” layihəsi hazırlanmışdır. Layihə çərçivəsində sənaye obyektlərinin ərazidən kənara çıxarılması, yaranmış tullantıların təmizlənməsi və zərərsizləşdirilməsi, yeni yaşayış kvartalının salınması həyata keçirilir. Bu, Azərbaycanda həyata keçirilən ən iri şəhərsalma layihələrindən biridir. [https://www.bakuwhitecity.com/] 

https://azkataloq.org/photo/499/qara-seherde-baki-neft-muessiseleri-1920-ci-iller 

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 00:01

29 oktyabr 2020-ci il: Vətən müharibəsinin 33-cü günü

Xəbər
Dünən, 17:10

Bakı Şəhər Statistika İdarəsinin rəisi vəzifəsindən azad edilib

Xəbər
Dünən, 16:31

Məmurlar hansı hallarda vəzifədən getməli olacaqlar?

Xəbər
Dünən, 15:43

Azərbaycanda nikahların sayı azalır

Siyasət
Dünən, 15:13

Ramiz Mehdiyev AMEA üzvlüyündən çıxarılıb

Xəbər
Dünən, 13:07

Azərbaycanda kişilərin və qadınların orta boyu və çəkisi açıqlanıb

Xəbər
Dünən, 10:55

Yasamalda məktəbdə faciə: 7-ci sinif şagirdinin ölümünün təfərrüatı

Siyasət
Dünən, 10:53

Prezident: "Azərbaycanda korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir"

Xəbər
Dünən, 10:13

Xırdalan dairəsində avtomobil açıq lüka düşüb - VİDEO

Xəbər
Dünən, 00:05

Ermənistanın Bərdədə törətdiyi növbəti terror hadisəsindən 6 il ötür

Xəbər
Dünən, 00:01

28 oktyabr 2020-ci il: Vətən müharibəsinin 32-ci günü

Siyasət
27 oktyabr 2026, 21:00

Mehdiyev dövlət təltiflərini də itirəcək

Siyasət
27 oktyabr 2026, 20:43

Ramiz Mehdiyevə hökm oxundu - Bütün əmlakları müsadirə olundu

Xəbər
27 oktyabr 2026, 17:28

Hökumət üzvlərinin noyabrda keçiriləcək vətəndaş qəbulu cədvəli açıqlanıb

Xəbər
27 oktyabr 2026, 17:26

Masazırda zibil həftələrlə daşınmır - ərazini siçovullar bürüyüb

Siyasət
27 oktyabr 2026, 17:17

Leyla Əliyeva Şeyxa Əl Nuveysi ilə görüşüb

Xəbər
27 oktyabr 2026, 16:55

Bakıda kişi paltaryuyan maşının səsinə görə arvadını döydü

Xəbər
27 oktyabr 2026, 16:33

Azərbaycanda ötən il uşaqlara ən çox hansı adlar qoyulub?

Aktual Xəbərlər
27 oktyabr 2026, 15:21

"Hakimlərin Etik Davranış Kodeksi" yeni redaksiyada qəbul edilib

Xəbər
27 oktyabr 2026, 14:37

Model Razi Əliyevanı döyən iş adamına 9 il 6 ay HƏBS

Xəbər
27 oktyabr 2026, 13:37

Azərbaycanda icra başçısı cərimələndi

Siyasət
27 oktyabr 2026, 13:17

Penitensiar xidmətə yeni rəis təyin edildi

Xəbər
27 oktyabr 2026, 11:47

Anasını yandıran oğulun bacısı: "Atam bizi təhsil almağa qoymurdu"

Xəbər
27 oktyabr 2026, 11:23

Kişi telefonuna baxmaq istəyən sevgilisini döydü

Oxşar xəbərlər