top
Bakı xanlığı iki xan arasında necə bölünmüşdür
22 iyun 2023, 09:00
- +

Bakı xanlığı iki xan arasında necə bölünmüşdür

Bakılı II Mirzə Məhəmməd xan tarixdə Mirzə Məhəmməd xan Sani (ikinci) kimi tanınmışdır. Taxta keçəndə 11 yaşı vardı. Xanlığı idarə etmək işində qubalı Fətəli xan ona qəyyum təyin edilmişdi.

1789-cu ildə qubalı Fətəli xanın ölümündən sonra Bakı xanlığı daxilində ixtilaf başlanır. Bu işdə atasının yerinə keçmiş qubalı Əhməd xanın rolu olur. Bakı xanlığının neft quyularından və duz yataqlarından alınan böyük gəlirdə gözü olan Əhməd xan Mirzə Məhəmməd xanın qardaşı Məhəmmədqulu ilə gizli danışıqlar aparır. Məhəmmədqulu Əhməd xana köməyi qarşısında böyük mükafat verəcəyini vəd edir. [Qılman İlkin. Köhnə Bakını tanıyırsanmı. Bakı-2004]

1791-ci ildə Əhməd xan öz qoşununun bir hissəsini Salyana göndərmək adı ilə Bakı qalasının yaxınlığında pusquda saxlayıb gözləyir. Gecə hamı yuxuda ikən Məhəmmədqulu bəyin şəhərdəki adamları qala mühafizəçilərinə hücum edib, darvazanı açırlar və qoşun içəri dolur. Şəhər mühafizəsinin əsgərləri ilə Əhməd xanın qoşunu arasında əlbəyaxa döyüş başlanır. Lakin Məhəmmədqulunun adamları şəhərdəki əsas istehkamları əvvəlcədən tutduqları üçün döyüşdə qalib çıxırlar. Beləliklə, Məhəmmədqulu özünü xan elan edir, Mirzə Məhəmməd isə ailəsi ilə birlikdə Qubaya sürgün olunur. Qubada Fətəli xanın kiçik oğlu Şeyxəli xan Mirzə Məhəmmədi himayəsi altına alır, hətta ona torpaq sahəsi də ayırır.

Lakin Məhəmmədqulu xan Əhməd xana verdiyi vədi yerinə yetirmir. Əhməd xan peşman olur və bu dəfə Mirzə Məhəmmədə qoşun verib, onu Məhəmmədqulu xanın üstünə göndərir. Qoşun Qala divarlarına yaxınlaşdıqda Məhəmmədqulu xan şəhər əhlinin ona xəyanət edə biləcəyini düşünüb, xəzinənin qapılarını açır və camaata qiymətli hədiyyələr paylayır. Onun belə səxavətindən razı qalan bakılılar şəhəri qorumaqda ona yaxından kömək edirlər. Mirzə Məhəmməd xan məqsədinə nail olmayaraq, Qubaya qayıtmağa məcbur olur. [Bakıxanov Abbasqulu ağa. Gülüstani-İrəm. Bakı-2000]

Həmin il qubalı Əhməd xan ölür və yerinə kiçik qardaşı Şeyxəli xan keçir. Onun birinci təşəbbüsü Bakı xanlığını həqiqi varis olan Mirzə Məhəmməd xana qaytarmağa çalışması olur. Bu məqsədlə o, Bakı üzərinə qoşun yeridir. Məhəmmədqulu xanla Mirzə Məhəmməd xan Sani Bakı xanlığını iki hissəyə bölmək barədə razılığa gəlirlər. Xanlığın gəliri iki hissəyə bölünsə də, əsas hakimiyyət Məhəmmədqulu xanın əlində qalır. [Qılman İlkin. Köhnə Bakını tanıyırsanmı. Bakı-2004]

Son xəbərlər

Xəbər
Dünən, 18:00

Qonşusunun sözü ilə qızını bıçaqladı, qız atasının cəzasını yüngülləşdirdi

Aktual Xəbərlər
Dünən, 17:05

Nəsimi rayonunda narkotik əməliyyatı - VİDEO

Aktual Xəbərlər
Dünən, 16:15

Ev kirayə verənlərin nəzərinə - Cərimə 5 dəfə artırılıb

Aktual Xəbərlər
Dünən, 16:05

Bakıda tikintidə FACİƏ: Usta binadan yıxılıb öldü

Aktual Xəbərlər
Dünən, 15:05

Bakıda sirkə turşusu içən kişi öldü

Aktual Xəbərlər
Dünən, 14:03

Uşağınız niyə sizə deyil, naməlum bloggerlərə inanır? –  Mütəxəssis izah edir

Aktual Xəbərlər
Dünən, 13:26

Bir ayda ikinci qəza... - Piyadaların həyatı təhlükədədir

Xəbər
Dünən, 13:05

"Radiozavod" yarımstansiyası yenidən qurulacaq

Aktual Xəbərlər
Dünən, 12:05

Bakıda qadın evində ölü tapıldı

Aktual Xəbərlər
Dünən, 11:03

Şəhidlər Xiyabanında ciddi hazırlıq işləri görülür

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 18:00

Ötən il 54 mindən çox şəxsə əlillik təyin olunub

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 17:14

Mağazada meyit tapıldı

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 16:15

71 yaşlı qadın dəm qazından ölüb

Xəbər
12 yanvar 2026, 15:15

DYP avtomobil təkərlərinin mövsümə uyğunluğu ilə bağlı sürücülərə müraciət edib

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 14:19

Milli komandanın heyətində dəyişiklik

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 13:56

Sabah Bakıya sulu qar yağacaq

Xəbər
12 yanvar 2026, 13:19

Dövlət Məşğulluq Agentliyinə yeni sədr müavini təyin edilib

Xəbər
12 yanvar 2026, 12:20

Pirəkəşküldə yararsız döyüş sursatları məhv ediləcək

Xəbər
12 yanvar 2026, 11:20

Müğənni Mina: "Sənətə gələndə dəstəyə ehtiyac olmayıb"

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 10:20

Ötən həftə 14 azyaşlı xilas edilib

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 09:24

Kişi dəm qazından boğuldu

Xəbər
11 yanvar 2026, 21:00

12-18 YANVAR- HƏFTƏLİK BÜRC PROQNOZU

Xəbər
11 yanvar 2026, 12:17

Sənədsiz evlərin sahiblərinə mühüm xəbər – "kupça"nı bu qiymətə ala biləcəklər

Xəbər
10 yanvar 2026, 17:51

"Qaçqınkom"dan "Qobu Park"da binaların vəziyyəti ilə bağlı açıqlama

Oxşar xəbərlər