top
Tarixə qovuşan “Qara şəhər”
28 yanvar 2023, 02:16
- +

Tarixə qovuşan “Qara şəhər”

1870-ci illərin əvvəlində çoxsaylı neftayırma zavodları şəhərin böyük hissəsini tuturdu. His və tüstü buraxan zavod boruları əhali üçün narahatlıq yaradırdı. Əhalinin narazılığı quberniya hakimiyyətini 147 neft zavodunun şəhərdən kənara köçürülməsi haqqında qərar verməyə məcbur etdi. Beləliklə, 1876-cı ildə qismən Keşlə kəndi ərazisində və yerli sakinlərin bağ-bostan sahələrində öz adını qaralmış zavod binalarından alan Qara şəhər yarandı.

1880-ci ilə qədər yeni rayonda artıq 118 sənaye müəssisəsi var idi. Burada neft müəssisələri, emalatxanalar, fəhlələr üçün evlər yerləşirdi. Neft işçilərinin əksəriyyəti həmin ərazidə yaşayırdı. Neft hasilatı və neft emalı qadağan edilən Bakının mərkəzində isə zəngin əhali yaşayırdı. [Ш.Фатуллаев. Градостроительство Баку XIX — начала XX веков. Баку-2013]

1890-cı ildə Qara Şəhərə səfər edən türk səyahətçi buranı belə təsvir edirdi: “Hər şey qaradır; divarlar, yer, hava və səma. Sən nefti hiss edirsən və tüstünü içinə çəkirsən və pis qoxu səni boğur. Sən səmanı bürüyən tüstü buludları arasında gəzirsən”.

Layihə sərhədləri daxilində Qara şəhərin ərazisi tükəndikdən sonra neft sahibləri istismar üçün əlverişli olan yeni torpaqlar axtarmağa başladılar. Tezliklə Keşlə kəndinin sakinlərinin torpaqlarında başqa bir sənaye şəhərciyi - şərqdən Qara şəhərin davamına çevrilən Ağ Şəhər yarandı. Ağ Şəhərdə Qara Şəhərdən fərqli olaraq, daha müasir və təkmil neft emalı zavodları yerləşirdi və ciddi çirklənmə yox idi. [Henry, James Dodds. Baku: an eventful history.-1905]

İkinci Dünya müharibəsi illərində, xüsusilə 1942-ci ilin ortalarında, Qafqaz uğrunda gedən döyüşlər zamanı Qara şəhərin zavodları cəbhənin əsas yanacaq təchizatı mənbəyinə çevrilir.

Müharibədən sonra burada yeni sənaye müəssisələri, idman və mədəniyyət mərkəzləri açılır.

[https://www.youtube.com/watch?v=yB4F6We-qLM]

2007-ci ildə Qara və Ağ Şəhərlərin ərazilərinin bərpa və inkişafı məqsədilə “Bakı Ağ Şəhər” layihəsi hazırlanmışdır. Layihə çərçivəsində sənaye obyektlərinin ərazidən kənara çıxarılması, yaranmış tullantıların təmizlənməsi və zərərsizləşdirilməsi, yeni yaşayış kvartalının salınması həyata keçirilir. Bu, Azərbaycanda həyata keçirilən ən iri şəhərsalma layihələrindən biridir. [https://www.bakuwhitecity.com/

https://azkataloq.org/photo/499/qara-seherde-baki-neft-muessiseleri-1920-ci-iller 

Son xəbərlər

Aktual Xəbərlər
Bu gün, 13:15

Güclü külək nəticəsində Bakıda neçə ağac aşıb?

Aktual Xəbərlər
Bu gün, 12:15

Magistraturaya sənəd qəbulu başladı

Aktual Xəbərlər
Bu gün, 11:41

Meyiti tapılan Kamalın papağı başqa yerdə aşkarlanıb - Ayaqqabısının bir tayı isə yoxdur...

Aktual Xəbərlər
Bu gün, 11:15

Dəmir yolu nəqliyyatından istifadə edənlərin NƏZƏRİNƏ - Gecikmə ola bilər

Aktual Xəbərlər
Bu gün, 10:15

Deputatlar məzuniyyətdən qayıdırlar

Aktual Xəbərlər
Bu gün, 09:19

Xalq artisti Tofiq Kazımovun anadan olmasından 103 il ötür

Xəbər
Dünən, 18:00

Qonşusunun sözü ilə qızını bıçaqladı, qız atasının cəzasını yüngülləşdirdi

Aktual Xəbərlər
Dünən, 17:05

Nəsimi rayonunda narkotik əməliyyatı - VİDEO

Aktual Xəbərlər
Dünən, 16:15

Ev kirayə verənlərin nəzərinə - Cərimə 5 dəfə artırılıb

Aktual Xəbərlər
Dünən, 16:05

Bakıda tikintidə FACİƏ: Usta binadan yıxılıb öldü

Aktual Xəbərlər
Dünən, 15:05

Bakıda sirkə turşusu içən kişi öldü

Aktual Xəbərlər
Dünən, 14:03

Uşağınız niyə sizə deyil, naməlum bloggerlərə inanır? –  Mütəxəssis izah edir

Aktual Xəbərlər
Dünən, 13:26

Bir ayda ikinci qəza... - Piyadaların həyatı təhlükədədir

Xəbər
Dünən, 13:05

"Radiozavod" yarımstansiyası yenidən qurulacaq

Aktual Xəbərlər
Dünən, 12:05

Bakıda qadın evində ölü tapıldı

Aktual Xəbərlər
Dünən, 11:03

Şəhidlər Xiyabanında ciddi hazırlıq işləri görülür

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 18:00

Ötən il 54 mindən çox şəxsə əlillik təyin olunub

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 17:14

Mağazada meyit tapıldı

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 16:15

71 yaşlı qadın dəm qazından ölüb

Xəbər
12 yanvar 2026, 15:15

DYP avtomobil təkərlərinin mövsümə uyğunluğu ilə bağlı sürücülərə müraciət edib

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 14:19

Milli komandanın heyətində dəyişiklik

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 13:56

Sabah Bakıya sulu qar yağacaq

Xəbər
12 yanvar 2026, 13:19

Dövlət Məşğulluq Agentliyinə yeni sədr müavini təyin edilib

Xəbər
12 yanvar 2026, 12:20

Pirəkəşküldə yararsız döyüş sursatları məhv ediləcək

Oxşar xəbərlər