“TikTok” platforması əsasən istifadəçilərin qısa videolar yaratması və paylaşması üçün istifadə olunan sosial media vasitəsidir. Bu videolar müxtəlif mövzulara aid ola bilər: əyləncə, musiqi, rəqs, komediya, təhsil, həyat tərzi və sair. “TikTok” istifadəçilərə yaradıcı kontent hazırlamaq, digər istifadəçilərin videolarını izləmək və sosial şəbəkələrdə əlaqə yaratmaq imkanı verir.
Lakin təəssüf ki, bəzi istifadəçilər platformanın əsas məğzini anlamadan, istifadə qaydalarını bilmədən videolar paylaşır, “hipe” yığmaq üçün çalışırlar.
Maraqlıdır, “TikTok” necə bir platforma məkanıdır?
Mövzu ilə bağlı Bakuplus.az-a açıqlama verən texnoloq Elvin Həsənov deyir ki, əsas məğzini bilməyən insanların istifadə tərzinə görə “TikTok” neqativ məkana çevrilib:
“TikTok” qlobal miqyasda milyonlarla istifadəçinin gündəlik həyatda sürətli video paylaşımlarına əsaslanan bir sosial media platformasıdır. Platformanın əsas məqsədi istifadəçilərə sadə, əyləncəli və qısa formada videolar vasitəsilə öz istedadlarını göstərməyə imkan yaratmaqdır. Ancaq onun istifadəsi bir çox insanlar tərəfindən düzgün başa düşülmür. Bunun üçün bəzən platforma neqativ məqsədlər üçün istifadə olunur. Bu platforma, xüsusilə də qısa müddətli, lakin yüksək təsir gücünə malik məzmunlar yaratmaq istəyən insanlar üçün nəzərdə tutulub.
Əslində, “TikTok” istifadəçilərinə yalnız əyləncə deyil, həm də maariflənmə, sosial məsələlərin müzakirəsi və hətta təlim-tədris üçün əvəzolunmaz imkanlar təqdim edir. Platformanın əsas gücü onun alqoritmidir. Yəni istifadəçi maraqlarına əsaslanan məzmun təqdim edərək interaktivliyi artırır. Azərbaycanda “TikTok” istifadəçilərinin davranışlarına baxdıqda, təəssüf ki, bəzən məzmun keyfiyyətinin arxa planda qaldığını görürük. Bəzi istifadəçilər sadəcə baxış sayı qazanmaq üçün diqqətçəkici, lakin mənasız və ya zərərli məzmunlar paylaşırlar. Bu, həm istifadəçilərin, həm də cəmiyyətin ümumi inkişafına mane ola bilər.
Ümumiyyətlə, mən deyərdim ki, belə platformalardan düzgün istifadə üçün cəmiyyətin rəqəmsal savadlılığı artırılmalıdır. İnsanlara “TikTok”un yalnız əyləncə məkanı olmadığını, həm də özlərini inkişaf etdirmək və cəmiyyətə müsbət təsir göstərmək üçün bir vasitə olduğunu anlatmaq vacibdir. Eyni zamanda, “TikTok”un valideyn nəzarəti və kontent filtrasiya kimi funksiyalarından səmərəli istifadə edilməlidir ki, zərərli təsirlərin qarşısı alınsın”.
“TikTok”da paylaşılan videolar hansı kontentdə olmalıdır?
Onun sözlərinə görə, paylaşılan videoların hər birində ən əsası maarifləndirici nə isə olmalıdır:
“TikTok”da paylaşılan videolar əsasən öyrənməyə və öyrətməyə təşviq yönümlü olmalıdır. Belə ki, maarifləndirici və təlimat xarakterli (texnologiya, proqramlaşdırma, şəxsi inkişaf və ya biznes ilə bağlı biliklər), incəsənət xarakterli (milli musiqi, rəqslər, mətbəx və s. məzmunlar), əyləncəli (yumorla təqdim olunan və ya ilhamlandıran videolar), sağlam həyat tərzini təbliğ edən (idman, qidalanma), habelə texnoloji yeniliklərə bağlı olan tanıtımlar və izahlar olan videoların paylaşılması düşünürəm ki, daha faydalı olar”.
Bəs “TikTok” istifadə qaydaları nədən ibarətdir? Hansı kontenti qəbul etmir, hansı səsləri bloklayır və ya hansı videoları paltformadan silir?
Bu barədə fikirlərini bölüşən texnoloq E.Həsənov bildirir ki, təhlükəsizliyi təmin etmək üçün platforma bir neçə alqoritm üzrə işləyir:
“Bu platforma istifadəçi təhlükəsizliyini təmin etmək və platformada sağlam bir rəqəmsal mühit yaratmaq üçün ciddi qaydalar tətbiq edir. Bu qaydalar çərçivəsində bəzi növ video kontentlər, səslər və davranışlar qadağandır. Bu səbəblə platformanın alqoritmləri və nəzarət komandası qaydalara riayət olunmasını təmin edir.
Nümunə göstərsək, platforma fiziki və psixoloji zorakılığı təşviq edən, özünə zərərvurma, intihar və ya özünə qarşı zorakılığı təşviq edən məzmunlar, narkotik vasitələrin, silahların və ya qeyri-qanuni məhsulların tanıtımı və s. kimi kontentli videoların təbliğini, yayımlanması dəstəkləmir. Nəinki qadağa olunmuş kontent videoların, eləcə də platformanın qaydalarına zidd olan paylaşımlar olduqda, məsələn, müəllif hüquqlarını pozan səslər (icazəsiz musiqi və ya audio istifadə) aşkar etdikdə avtomatik alqoritm həmən videoları bloklaya və ya silə bilir”.
Fidan İlqar
