Zaqatalada üç nəfərin dönərdən zəhərlənməsi xəbəri ciddi narahatlıq doğurur. Bu cür halların artması qida təhlükəsizliyinə diqqətin daha da artırılmasını tələb edir. Bir çoxları zəhərlənmə hallarının ümumiyyətlə bakteriyaların çoxalması nəticəsində baş verdiyini bildirir. Bu bakteriyaların dönərin düzgün hazırlanmadığı və ya saxlanmadığı hallarda meydana gələ bildiyini iddia edirlər.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyin mütəxəssisləri tərəfindən hadisənin baş verdiyi Zaqatala rayonunda fəaliyyət göstərən “Şah dönər” adlı dönərxanaya baxış keçirilib, müayinələrin aparılması məqsədilə müvafiq nümunələr götürülərək laborator analizlərə cəlb olunub.
“Görülmüş tədbirlərlə iaşə müəssisəsinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb. Qax Rayon Mərkəzi Xəstəxanasından verilən məlumata əsasən, faktla bağlı tibb müəssisəsinə müraciət edən şəxslərə lazımi tibbi yardım göstərildikdən sonra onlar evə buraxılıblar. Hazırda müvafiq qurumlarla birgə araşdırmalar davam etdirilir. Araşdırmaların nəticələri ilə bağlı məlumat veriləcək”, - deyə məlumatda vurğulanır.
Bəs görəsən, bu halların qarşısını almaq üçün hansı tədbirlər görülməlidir?
Mövzu ilə bağlı Bakuplus.az-a açıqlama verən Qida Təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynovanın sözlərinə görə, son dövrlərdə dönərdən kütləvi zəhərlənmə hallarının sayı artdığı üçün oktyabrda artıq bununla bağlı Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi “Dönər emalına və dövriyyəsinə dair sanitariya norma və qaydaları” adlı yeni texniki normativ hüquqi akt layihəsi hazırlayıb:
[caption id="attachment_159759" align="alignnone" width="1000"]
Məshəti Hüseynova[/caption]
“Dövlət reyesterinə daxil olması üçün Ədliyyə nazirliyinə göndərilib. Sənəddə bir çox məqamlar var. Dönər hazırlanmasını həyata keçirən qida subyektlərinə və obyektlərinə, çiy dönər emalı, təhlükəsizliyi, keyfiyyəti və texniki emalı ilə bağlı bütün tələblər əksini tapıb. Avropa parlamentinin müvafiq qaydaları əsasında hazırlanan layihədir”.
Mütəxəssis qeyd edib ki, bütün bunlara baxmayaraq monitorinqlərin nəticələri ürəkaçan deyil:
“Keyfiyyətsiz dönər emal edən müəssisələrin sayının çox olması istehlakçılara təhlükə yaradır. Daha çox azyaşlılara, immun sistemi zəif olanlara təsir edir. Gün ərzində heç nə qəbul etməyib dönər yeyənlərə də pis təsir edə bilər. Çünki düzgün emal olunmayan dönər keyfiyyətsizliyi ilə yanaşı həzm problemi də yaradır.
Dönər zəhərlənməsində təkcə ətin keyfiyyəti əsas deyil. Ət yaxşı bişmədikdə və ya digər istifadə olunan xammallar düzgün olmadıqda problem yaranır. Alovla ətin birbaşa təması, yağ damlaması əti zəhərləyir. Ətin bişməsində zərərli qazların yaranma dərəcəsi, ətin yağ tərkibi, bişmə müddəti, istiliklə təması vacib göstəricilərdir.
Düzgün bişməyən dönər insan sağlamlığına ziyan vurur. Dönər bişdikdən sonra 18-25 dərəcə temperaturda 1 saat qala bilər. Yay mövsümündə bu göstərici aşağı düşür. Anında istehlak da ola bilər. İstifadə edərkən, şəxsi gigiyenaya diqqət etmək lazımdır”.
Nəzrin Vahid
