Günümüzə qədər tarixin izlərini özündə daşıyan İçərişəhər qala divarlarının bərpası ilə bağlı görülən işlər müzakirələrə səbəb olub. Bu haqda bu gün, 22 iyun tarixində Bakuplus.az İTV-yə istinadən məlumat verir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bərpa işləri həyata keçirilərkən abidənin tarixi üslubu və detalları qorunmalıdır. Əks halda müasirləşdirmə nəticəsində həmin tarixilik itə bilər.
“O abidəyə insan kimi baxsaq, məsələn indi insan necə estetik edib cavanlaşır, bu insan üçün bəlkə müsbət bir haldır, tarixi abidə üçün isə əksinə, mənfi bir haldır. Çünki cavanlaşma onun mədəniyyətini bir az irəli edir və biz gələcəkdə onun tarixi abidə olduğunu sübut edə bilməyəcəyik. Çünki yeniləyirik, cavanlaşdırırq. Onun tozu onun tarixinin göstəricisidir”, – deyə memar Aysel Hüseynova öz fikirlərini bildirib.
Memar Elçin Əliyev bu tipli qədim abidələrin tarixiliyini qoruyaraq bərpa edilməli olduğunu deyir. Onun sözlərinə görə, xarici təcrübədə bunun üçün xüsusi üsullardan geniş istifadə edilir. Memar izah edib ki, qala divarları 3D skan olunublar, hər daşın öz nömrəsi var. Daşlar səliqəli şəkildə bir-bir sökülür, divarın fundamenti əsaslı şəkildə təmir olunur, sonra da həmin daşlar öz nömrəsi ilə yerinə bərpa olunur. Dünya bərpa praktikasında işlər daim belə görülür.
İçərişəhər qala divarlarının bərpasını aparan şirkətin nümayəndəsi isə bildirir ki, onlar təmir-bərpa prosesində heç bir tarixi izlərə toxunmurlar və nə etdiklərini bilirlər.
“Bizdə belə bir texnologiyalar var, biz bərpa edilmiş hissəni tam tarixi, qara, çirklənən hissə kimi edə bilərik. Heç kim onu gəlib ayıra bilməz. Amma bir vaxtdan sonra o, yenə də qaralacaq, ondan da qara olacaq. Yəni biz nə etdiyimizi bilirik. Hal-hazırda qala divarının bərpasının orta stadiyasıdır. İşlər hələ ki tam yerinə yetirilməyib”, – bərpa işlərini aparan şirkətin nümayəndəsi Çingiz Nemanzadə deyib.
İçərişəhər 1977-ci ildə tarixi memarlıq qoruğu elan edilib. Əsrlər boyu qədim Bakını hücumlardan qoruyan Qala divarları isə dəfələrlə bərpa edilib. Sonuncu dəfə 1950-ci illərdə restavrasiya olunan qala divarları yolunmuş əhəng daşından tikilib və hörgüsündə isə kəc məhlulundan bərkidici material kimi istifadə edilib. Hazırda Qala divarlarının qalınlığı 3-3,5, hündürlüyü isə 8-12 metr təşkil edir. Divarların 12-ci əsrdə inşa edildiyi hesab olunur.
