top
“Molla Nəsrəddin”in Bakı dövrü
18 aprel 2022, 01:38
- +

“Molla Nəsrəddin”in Bakı dövrü

Azərbaycanın ilk şəkilli jurnalı “Molla Nəsrəddin”in birinci sayı 1906-cı ilin aprel ayında Tiflisdə işıq üzü görüb. 1922-ci ildə satirik jurnalın nəşri Bakıya köçürülüb. 9 il ərzində Bakıda jurnalın 400 nömrəsi çap olunub.

Həmin vaxt jurnalın baş redaktoru və təsisçisi Cəlil Məmmədquluzadə “Molla Nəsrəddin”in işinə rəssam Əzim Əzimzadəni cəlb edir. O vaxtdan Əzimzadə jurnalın baş rəssamı kimi fəaliyyət göstərir. Rəssam 1922-1931-ci illər ərzində jurnal üçün 1500-ə yaxın karikatura çəkmişdir.

Jurnalın sovet Azərbaycanında ilk nəşri 1922-ci ilin noyabrında həyata keçirildi. “Molla Nəsrəddin”in ikinci nömrəsində “Azərbəyim” adlı karikatura çap edilmişdir. Bu karikaturada Azərbaycanın sərvətini, xüsusilə də Bakı neftini ələ keçirmək xəyalında olan xarici inhisarçılar ifşa edilirdi. Sorğu-sual başlanılanda Mirzə Cəlil demişdir: “Azərbaycan neftini kəndlilərimiz gedib qonşu respublikalardan birə on qat baha alıb yandırırlar ki, qaranlıqda qalmasınlar”. [Hacızadə B.K. Ə.Əzimzadə və "Molla Nəsrəddin" jurnalı. //Mədəni-maarif .-2010.- №1/2.- S.58-62.]

Bakıya gəldikdən sonra Mirzə Cəlil və Mərkəzi Komitə arasında jurnalın məzmunu haqqında mübahisə başladı. Jurnalın ideya-siyasi istiqamətləri barəsində Mərkəzi Komitənin səlahiyyət sahibləri ilə Mirzə Cəlil arasında “tərbiyəvi söhbətlər” aparılsa da, Məmmədquluzadə öz fikrindən dönmədi. Bu vəziyyətdə jurnalın nəşrinin şair M.S.Ordubadinin nəzarəti altında həyata keçirilməsi qərarlaşdırıldı. Məmmədquluzadənin xəbəri olmadan jurnalın bir neçə sayı buraxılır, lakin orada baş redaktor kimi onun adı yazılırdı.

Yazıçı Qulam Məmmədli öz xatirə müsahibəsində belə deyirdi: “1922-ci ildən sonra “Molla Nəsrəddin” tamamilə simasını itirdi. Mirzə Cəlil ağır mənəvi və sözün əsl mənasında maddi çətinliklər içərisində qaldı. 1930-cu ildə xəstələndi. 1931-ci ilin sonunda ağır vəziyyətə düşdü. 1932-ci ilin yanvarın 4-də o, dünyanı tərk elədi”. [Akif Aşirli. Azərbaycan mətbuatı (1875-1920). Bakı-2009]

Azərbaycan KP MK-nın 1929-cu ildə keçirilmiş plenumunda “Molla Nəsrəddin” jurnalının Mübariz Allahsızlar Cəmiyyətinin orqanı olaraq ateist jurnalı kimi nəşr edilməsi haqda qərar qəbul edildi. Rəsmi dairələrdə Məmmədquluzadənin narazılığına fikir vermirdilər. Nəticədə 1931-ci ilin əvvəlində Mirzə Cəlil “Molla Nəsrəddin”in fəaliyyətini dayandırmışdır. Allahsızlar Cəmiyyətinin orqanı kimi yeni “Molla Nəsrəddin” çap olunsa da, bu jurnal nüfuz qazana bilməmiş və 5 saydan sonra fəaliyyətini dayandırmışdır. [“Molla Nəsrəddin” ensiklopediyası. Bakı-2020]

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 17:29

Oğlunu işə düzəltmək istəyən ANA ALDADILDI

Xəbər
Bu gün, 16:00

Amerikalı ilə evləndi, vəhşicəsinə güllələndi - Azərbaycanlı müğənninin faciəvi sonu

Xəbər
Bu gün, 14:50

Badamdarlıların avtobus problemi - "Hər gün 3 manat taksiyə verə bilmərik"

Xəbər
Bu gün, 12:57

"Toyota Bakı Mərkəzi"nin əməkdaşı həbs edildi - 610 min manatlıq fırıldaq

Xəbər
Bu gün, 12:36

Azər Aydəmir aidiyyəti qurumlara MÜRACİƏT ETDİ

Xəbər
Bu gün, 11:07

Yol polisi sürücülərə MÜRACİƏT ETDİ

Səbail
Bu gün, 09:52

Bakının bitməyən tıxacı...

Xəbər
Dünən, 17:48

"Bank Respublika" "Access Bank"ı alır

Xəbər
Dünən, 17:38

Ağac bordürü aşırtdı, barmaqlıqları əydi - Tədbir görən isə yoxdur

Xəbər
Dünən, 16:39

Bəzi müəllimlər qız uşaqlarını ərə getməyə çağırır - Deputatdan İDDİA

Xəbər
Dünən, 15:03

Ərini basdırıb üstündə güllər əkən qadına HÖKM OXUNDU

Xəbər
Dünən, 14:00

"TikTok"da qız adı ilə bacısının keçmiş əri ilə danışıb evə çağırdı

Xəbər
Dünən, 13:50

"Məni qınadılar ki, qızından imtina etmisən, dedim ki, nə gic-gic danışırsınız?" - Xalq artisti əsəbiləşdi

Xəbər
Dünən, 12:01

"Koroğlu"da yeni dəyişiklik: Ekspres avtobuslar üçün ayrıca zolaq yaradıldı

Xəbər
Dünən, 11:57

Bakı metrosunda tarixi yenilik: "Avtovağzal"dan bütün stansiyalara getmək mümkün olacaq

Xəbər
Dünən, 10:01

"Atana deyərəm" – Yeniyetmə qızı gizli videosu ilə şantaj etdi

Xəbər
10 sentyabr 2026, 17:32

Dərsliklərə "sağlam qidalanma" mövzusu daxil ediləcək, kadr hazırlığı təkmilləşdiriləcək

Xəbər
10 sentyabr 2026, 16:56

Restorandan oğurladığı ətləri kasıblara payladı - Bakıda KURYOZ OLAY

Xəbər
10 sentyabr 2026, 15:30

İlham Mirzəyev xəstəxanadan evə buraxıldı

Xəbər
10 sentyabr 2026, 14:28

Döşəməni təmizlədikləri bez ilə eskalatorun tutacaqlarını SİLDİLƏR

Xəbər
10 sentyabr 2026, 12:11

Prezident Qaradağ rayonunda kağız və gigiyenik məhsulların istehsalı müəssisəsinin açılışında iştirak edib

Xəbər
10 sentyabr 2026, 11:21

Dövlət işçilərinə maaş əlavələri və mükafatlar belə veriləcək - Prezidentdən Fərman

Xəbər
10 sentyabr 2026, 10:49

Arvadını döyən stomatoloq: "Evdən 100 min manat götürdüyümü dedi, üzümə tüpürdü"

Xəbər
10 sentyabr 2026, 09:50

Bakıda kişi arvadını iş yerində döydü

Oxşar xəbərlər