top
“Molla Nəsrəddin”in Bakı dövrü
18 aprel 2022, 01:38
- ↺ +

“Molla Nəsrəddin”in Bakı dövrü

Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Abunə ol

Azərbaycanın ilk şəkilli jurnalı “Molla Nəsrəddin”in birinci sayı 1906-cı ilin aprel ayında Tiflisdə işıq üzü görüb. 1922-ci ildə satirik jurnalın nəşri Bakıya köçürülüb. 9 il ərzində Bakıda jurnalın 400 nömrəsi çap olunub.

Həmin vaxt jurnalın baş redaktoru və təsisçisi Cəlil Məmmədquluzadə “Molla Nəsrəddin”in işinə rəssam Əzim Əzimzadəni cəlb edir. O vaxtdan Əzimzadə jurnalın baş rəssamı kimi fəaliyyət göstərir. Rəssam 1922-1931-ci illər ərzində jurnal üçün 1500-ə yaxın karikatura çəkmişdir.

Jurnalın sovet Azərbaycanında ilk nəşri 1922-ci ilin noyabrında həyata keçirildi. “Molla Nəsrəddin”in ikinci nömrəsində “Azərbəyim” adlı karikatura çap edilmişdir. Bu karikaturada Azərbaycanın sərvətini, xüsusilə də Bakı neftini ələ keçirmək xəyalında olan xarici inhisarçılar ifşa edilirdi. Sorğu-sual başlanılanda Mirzə Cəlil demişdir: “Azərbaycan neftini kəndlilərimiz gedib qonşu respublikalardan birə on qat baha alıb yandırırlar ki, qaranlıqda qalmasınlar”. [Hacızadə B.K. Ə.Əzimzadə və "Molla Nəsrəddin" jurnalı. //Mədəni-maarif .-2010.- №1/2.- S.58-62.]

Bakıya gəldikdən sonra Mirzə Cəlil və Mərkəzi Komitə arasında jurnalın məzmunu haqqında mübahisə başladı. Jurnalın ideya-siyasi istiqamətləri barəsində Mərkəzi Komitənin səlahiyyət sahibləri ilə Mirzə Cəlil arasında “tərbiyəvi söhbətlər” aparılsa da, Məmmədquluzadə öz fikrindən dönmədi. Bu vəziyyətdə jurnalın nəşrinin şair M.S.Ordubadinin nəzarəti altında həyata keçirilməsi qərarlaşdırıldı. Məmmədquluzadənin xəbəri olmadan jurnalın bir neçə sayı buraxılır, lakin orada baş redaktor kimi onun adı yazılırdı.

Yazıçı Qulam Məmmədli öz xatirə müsahibəsində belə deyirdi: “1922-ci ildən sonra “Molla Nəsrəddin” tamamilə simasını itirdi. Mirzə Cəlil ağır mənəvi və sözün əsl mənasında maddi çətinliklər içərisində qaldı. 1930-cu ildə xəstələndi. 1931-ci ilin sonunda ağır vəziyyətə düşdü. 1932-ci ilin yanvarın 4-də o, dünyanı tərk elədi”. [Akif Aşirli. Azərbaycan mətbuatı (1875-1920). Bakı-2009]

Azərbaycan KP MK-nın 1929-cu ildə keçirilmiş plenumunda “Molla Nəsrəddin” jurnalının Mübariz Allahsızlar Cəmiyyətinin orqanı olaraq ateist jurnalı kimi nəşr edilməsi haqda qərar qəbul edildi. Rəsmi dairələrdə Məmmədquluzadənin narazılığına fikir vermirdilər. Nəticədə 1931-ci ilin əvvəlində Mirzə Cəlil “Molla Nəsrəddin”in fəaliyyətini dayandırmışdır. Allahsızlar Cəmiyyətinin orqanı kimi yeni “Molla Nəsrəddin” çap olunsa da, bu jurnal nüfuz qazana bilməmiş və 5 saydan sonra fəaliyyətini dayandırmışdır. [“Molla Nəsrəddin” ensiklopediyası. Bakı-2020]

Son xəbərlər

Siyasət
Bu gün, 14:26

Prezident və birinci xanım Zəngilanın Cahangirbəyli kəndinin birinci mərhələsinin açılışında iştirak ediblər

Xəbər
Bu gün, 13:45

Bakıda 24 il əvvəl ali məktəbdə törədilmiş qətlin üstü açıldı

Xəbər
Bu gün, 12:29

Yasda gülməsinə irad bildirən xalaoğlunu bıçaqladı

Xəbər
Bu gün, 12:20

Zəfər günü Bakıda yürüş olacaq

Xəbər
Bu gün, 10:49

Sosial şəbəkələrdə təhqir və böhtanla bağlı şikayətlərə hansı məhkəmələr baxır? - Hakimdən açıqlama

Xəbər
Bu gün, 10:12

Bakıda ötən ay avtobuslarla 54 milyona yaxın sərnişin daşınıb

Xəbər
Bu gün, 09:56

Bakıda avtomobil 71 yaşlı qadını vuraraq öldürüb

Xəbər
Bu gün, 09:47

Bakıda sevgilisinin başını kəsən kişi həbsdə insult keçirdi

Xəbər
Bu gün, 09:47

"Omid"in rəhbəri işçisini döydüyü üçün həbs edilib

Xəbər
Dünən, 18:09

"330 manatlıq gödəkçəni yararsız hala saldılar, üzr istəmədilər" - İDDİA

Xəbər
Dünən, 16:08

Murtuza Muxtarov Vladiqafqazda niyə məscid tikdirib?

Xəbər
Dünən, 15:54

Ağıllı saatlara görə aksiz vergisi alınacaq

Xəbər
Dünən, 15:53

İlham Əliyev bəzi media nümayəndələrini təltif etdi - SİYAHI

Xəbər
Dünən, 15:19

Sabah Bakıda hava dəyişəcək - güclü külək, intensiv yağış

Xəbər
Dünən, 14:33

Nominal orta aylıq əmək haqqı 8,7% artacaq

Xəbər
Dünən, 13:35

203 nömrəli marşrutun avtobusları yenilənir

Xəbər
Dünən, 11:40

Bir sıra vergi güzəştlərinin müddəti uzadılır

Xəbər
Dünən, 11:35

Yaşa görə əmək pensiyasının orta məbləğinin 680 manat olacağı proqnozlaşdırılır

Xəbər
Dünən, 10:44

Cinayətdə şübhəli bilinən 62 nəfər tutuldu

Siyasət
Dünən, 10:36

Prezident: "Azərbaycan bundan sonra da Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin təşviqini dəstəkləyəcək"

Xəbər
Dünən, 10:09

25 ilini yerin altında keçirən şairimizin doğum günüdür

Xəbər
Dünən, 09:43

Vətən Müharibəsi Qəhrəmanına general-mayor rütbəsi verildi

Xəbər
Dünən, 09:25

Bakının iki rayonunda işıq olmayacaq

Xəbər
Dünən, 00:01

Vətən müharibəsinin 40-cı günü: XRONİKA

Oxşar xəbərlər