top
“Molla Nəsrəddin”in Bakı dövrü
18 aprel 2022, 01:38
- +

“Molla Nəsrəddin”in Bakı dövrü

Azərbaycanın ilk şəkilli jurnalı “Molla Nəsrəddin”in birinci sayı 1906-cı ilin aprel ayında Tiflisdə işıq üzü görüb. 1922-ci ildə satirik jurnalın nəşri Bakıya köçürülüb. 9 il ərzində Bakıda jurnalın 400 nömrəsi çap olunub.

Həmin vaxt jurnalın baş redaktoru və təsisçisi Cəlil Məmmədquluzadə “Molla Nəsrəddin”in işinə rəssam Əzim Əzimzadəni cəlb edir. O vaxtdan Əzimzadə jurnalın baş rəssamı kimi fəaliyyət göstərir. Rəssam 1922-1931-ci illər ərzində jurnal üçün 1500-ə yaxın karikatura çəkmişdir.

Jurnalın sovet Azərbaycanında ilk nəşri 1922-ci ilin noyabrında həyata keçirildi. “Molla Nəsrəddin”in ikinci nömrəsində “Azərbəyim” adlı karikatura çap edilmişdir. Bu karikaturada Azərbaycanın sərvətini, xüsusilə də Bakı neftini ələ keçirmək xəyalında olan xarici inhisarçılar ifşa edilirdi. Sorğu-sual başlanılanda Mirzə Cəlil demişdir: “Azərbaycan neftini kəndlilərimiz gedib qonşu respublikalardan birə on qat baha alıb yandırırlar ki, qaranlıqda qalmasınlar”. [Hacızadə B.K. Ə.Əzimzadə və "Molla Nəsrəddin" jurnalı. //Mədəni-maarif .-2010.- №1/2.- S.58-62.]

Bakıya gəldikdən sonra Mirzə Cəlil və Mərkəzi Komitə arasında jurnalın məzmunu haqqında mübahisə başladı. Jurnalın ideya-siyasi istiqamətləri barəsində Mərkəzi Komitənin səlahiyyət sahibləri ilə Mirzə Cəlil arasında “tərbiyəvi söhbətlər” aparılsa da, Məmmədquluzadə öz fikrindən dönmədi. Bu vəziyyətdə jurnalın nəşrinin şair M.S.Ordubadinin nəzarəti altında həyata keçirilməsi qərarlaşdırıldı. Məmmədquluzadənin xəbəri olmadan jurnalın bir neçə sayı buraxılır, lakin orada baş redaktor kimi onun adı yazılırdı.

Yazıçı Qulam Məmmədli öz xatirə müsahibəsində belə deyirdi: “1922-ci ildən sonra “Molla Nəsrəddin” tamamilə simasını itirdi. Mirzə Cəlil ağır mənəvi və sözün əsl mənasında maddi çətinliklər içərisində qaldı. 1930-cu ildə xəstələndi. 1931-ci ilin sonunda ağır vəziyyətə düşdü. 1932-ci ilin yanvarın 4-də o, dünyanı tərk elədi”. [Akif Aşirli. Azərbaycan mətbuatı (1875-1920). Bakı-2009]

Azərbaycan KP MK-nın 1929-cu ildə keçirilmiş plenumunda “Molla Nəsrəddin” jurnalının Mübariz Allahsızlar Cəmiyyətinin orqanı olaraq ateist jurnalı kimi nəşr edilməsi haqda qərar qəbul edildi. Rəsmi dairələrdə Məmmədquluzadənin narazılığına fikir vermirdilər. Nəticədə 1931-ci ilin əvvəlində Mirzə Cəlil “Molla Nəsrəddin”in fəaliyyətini dayandırmışdır. Allahsızlar Cəmiyyətinin orqanı kimi yeni “Molla Nəsrəddin” çap olunsa da, bu jurnal nüfuz qazana bilməmiş və 5 saydan sonra fəaliyyətini dayandırmışdır. [“Molla Nəsrəddin” ensiklopediyası. Bakı-2020]

Son xəbərlər

Xəbər
Dünən, 18:00

Azərbaycanda bu şəxslərin maaşı artırılacaq

Xəbər
Dünən, 17:30

Müəllimlərin imtahanında 5 sual səhv çıxdı

Xəbər
Dünən, 17:00

Sabah çimərliklərdə hava necə olacaq?

Xəbər
Dünən, 17:00

Azərbaycan dili imtahanında ən yüksək nəticə göstərən Bakı məktəbləri - SİYAHI

Xəbər
Dünən, 16:30

Botoks elətdirən bloqerin qolu işləmir, yata bilmir - VİDEO

Xəbər
Dünən, 16:00

Bakıda fəhlə "TikTok"da xanımlara jeton göndərmək üçün 7300 ABŞ dolları oğurladı

Xəbər
Dünən, 15:29

Bakılı görkəmli bəstəkarın doğum günüdür

Xəbər
Dünən, 15:04

Tələbələrin yerdəyişməsi üzrə nəticələr açıqlandı

Xəbər
Dünən, 14:35

Müəlliməni güllələyən şagirdin atası cəzalandırıldı

Xəbər
Dünən, 14:28

Dövlət Məşğulluq Agentliyinin şöbə müdiri vəzifəsindən azad edildi

Xəbər
Dünən, 14:00

Sabah Bakıda 36 dərəcə isti olacaq

Xəbər
Dünən, 13:29

32 yaşlı şəxsin meyiti öz həyətində tapıldı

Xəbər
Dünən, 13:09

Abşeron və Bakının bu ərazilərində iki gün su olmayacaq

Xəbər
Dünən, 12:30

Bakıda yarım milyonluq qızılı ələ keçirən əcnəbi qadına cəza istənildi

Xəbər
Dünən, 12:00

Bakıda kişini maşın vurub öldürdü

Xəbər
Dünən, 11:30

Baş nazir TƏBİB rəhbərini bu vəzifədən azad etdi

Xəbər
Dünən, 10:34

Qobustan qəsəbəsi ərazisində yeni körpünün inşası yekunlaşdı - VİDEO

Xəbər
Dünən, 09:47

Rəis müavini olmaq istədi, 64 min manat pul verdi

Xəbər
Dünən, 09:21

44 yaşlı kişi ilə qeyri-rəsmi yaşayan qadın döyüldü — Səbəb

Xəbər
27 iyul 2026, 18:00

Bakıda DƏHŞƏT: Dənizdə batan 4 nəfərdən 3-ü xilas edildi, 1-i öldü

Xəbər
27 iyul 2026, 17:20

Bakıdakı çimərlikdə ilanlarla insanlar bir yerdə üzürlər - VİDEO

Xəbər
27 iyul 2026, 16:42

İran AzTV-ni "düşmən media qurumları" siyahısına daxil etdi - MEDİA bəyanat yaydı

Xəbər
27 iyul 2026, 15:51

Paytaxt yollarında təhlükəli anlar: Azyaşlılar skuterlə əks istiqamətdə hərəkət etdilər - VİDEO

Xəbər
27 iyul 2026, 15:40

Bakıda əsən güclü külək sabah gündüz saatlarınadək davam edəcək

Oxşar xəbərlər