Bu gün Bakı deyəndə ağla ilk gələn sözlərdən biri neftdir. Şəhərin müasir simasının formalaşmasında neft bumunun rolu böyük olsa da, Bakı neft şəhəri olmamışdan çox əvvəl də ticarət mərkəzi idi.
Xəzərin qərb sahilində yerləşən Bakı həm dəniz, həm də quru ticarət yollarına çıxış imkanına malik idi. Orta əsrdə Bakı uzaq məsafələrdən gələn tacirlərin dayanacaqlarından birinə çevrilmişdi.
İpəkdən duza qədər
Orta əsr Bakısının bazarında yalnız qiymətli mallar deyil, gündəlik həyat üçün vacib məhsullar da satılırdı. Tarixi mənbələrdə şəhərin ticarət malları sırasında ipək və ipək məmulatları, xalça, duz, zəfəran, quru meyvələr və quru balıq qeyd olunur.
Duz: sadə görünən böyük ticarət
Duz orta əsrlərdə yalnız qida üçün deyil, ərzağın uzun müddət saxlanması üçün də vacib idi. Buna görə uzun məsafəli ticarətin əsas məhsullarından birinə çevrilmişdi. Bakı üçün quru balıq da əhəmiyyətli məhsul idi.
Zəfəran: az miqdarda, böyük dəyər
Zəfəran yüksək dəyərinə və asan daşınmasına görə uzun məsafəli ticarət üçün əlverişli məhsul sayılırdı. Mənbələrdə zəfəran Bakının ticarət malları arasında göstərilir.
Quru meyvələr və xalça
Karvan yollarında tez xarab olan məhsulların daşınması çətin olduğundan meyvə quruları mühüm yer tuturdu. Albuxara, abqora, əncir və müxtəlif quru meyvələr uzun müddət saxlanıla bildiyi üçün ticarət üçün əlverişli idi.
Xalça yalnız məişət əşyası deyildi. O, yüksək iqtisadi dəyərə malik ticarət məhsulu idi. Bakının özündə də xalça istehsalı inkişaf etmişdi və şəhər ətraf bölgələrin məhsullarını daha geniş ticarət şəbəkəsinə çıxaran mərkəzlərdən biri idi.
Bakı bazarı dənizlə quru yolun görüşdüyü yer idi
Bakının əsas üstünlüyü coğrafi mövqeyi idi. Xəzər dənizi şəhəri su yollarına, Qafqazın keçidləri və karvan yolları isə quru ticarət marşrutlarına bağlayırdı. Bakı həm liman, həm bazar, həm də karvan dayanacağı idi.
İçərişəhərin qala qapıları da yalnız müdafiə məqsədi daşımırdı. Tacirlər mallarını şəhərə gətirir, bazarlarda satır və başqa məhsullar alırdılar. Şəhər həmin ticarət dövriyyəsindən gəlir götürürdü.
Bu baxımdan neft Bakıya ticarəti gətirmədi. Bakı neftdən çox əvvəl də ticarət şəhəri idi.
mənbə: bakı-baku.аz
