Sosial şəbəkələrdə fərdi şəxslərə aid və banklar tərəfindən verilən kredit kartı limitlərinin müştərinin xəbəri olmadan artırılması ilə bağlı müzakirələr getdikcə daha çox yayılır. Bildirilir ki, banklar heç bir xəbərdarlıq etmədən kredit kartının limiti artırırlar. Limit artdıqca vətəndaşların borc yükünün də paralel olaraq artdığı iddia olunur.
Qeyd edək ki, kredit kartı limitləri ilə bağlı məsələlər vətəndaşla bank arasında bağlanmış müqavilə ilə tənzimlənir. Bu müqavilə banklar haqqında qanuna və Mülki Məcəlləyə uyğun hazırlanır.
Bəs görəsən, kart limitini müştərinin xəbəri olmadan artırmaq mümkündür?
Mövzu ilə bağlı İnsanoid.com-a açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənovun sözlərinə görə, kredit kartları vətəndaşlara verilərkən təqdim olunan müqavilə var: “Həmin müqavilədə bankların hansı vəzifə və funksiyalara malik olduğu qeyd olunur. Banklar istehlakçının, yəni kredit götürənin kredit reytinqi və limitini topladıqları məlumat əsasında artıra bilərlər. Bu isə vətəndaşın əlavə borclanması demək deyil. Əksər kredit kartlarında kredit tənzimlənməsi funksiyaları təqdim edilir. Vətəndaşlar seçimlərindən asılı olaraq limitlərini tənzimləyə bilərlər. Banklar isə bu vəziyyətdə vətəndaşların götürə biləcəyi ən yuxarı məbləğin hansı həddə olması ilə bağlı informasiya əldə edirlər. Bankın işi pul satmaq, daha yaxşı müştəri tapıb, öz məhsullarını təqdim etməkdir. Bu üsullardan istifadə edə bilərlər. Günahlandırmaq düzgün deyil”.
R.Həsənov qeyd edib ki, kredit limitinin artması nəticəsində məsuliyyətsiz borclanma istiqamətində meyllilik olur:
“Böyük kütlələr kredit limitlərinin daha yuxarı olması arzusundadır. 2024-cü ildə sosial paketlərin açıqlanmaması nəticəsində alıcılıq gücündə müəyyən zəifləmələr baş verib. Bunun nəticəsi olaraq kreditə ehtiyac artır. Banklar daha çox məhsul təqdim etməklə yüksək qazanc əldə etməyə çalışırlar. Vətəndaşlar da ehtiyaclarını ödəmə fürsətindən yararlanmağa çalışırlar.
Vətəndaşlar banklarla əməkdaşlıq zamanı müqavilə şərtləri ilə tanış olub, mövqelərini ortaya qoymalıdırlar. Təklif olunan bəzi maddələrdən imtina edə bilərlər”.
“Kredit limitləri bəzən vətəndaş üçün müəyyən edilir. Kredit limiti başqa banka və ipoteka kreditinə müraciət zamanı vətəndaşın borc yükü kimi görünür. Vətəndaşın götürə biləcəyindən daha aşağı həcmdə kredit təklif edilir, və ya edilmir.
Buna görə də vətəndaşlar ilk növbədə istifadə etmədikləri kreditdən imtina etməlidirlər. Eyni zamanda proqram vasitəsi ilə kredit limitlərinin yuxarı həddini müəyyən etməklə bu kimi hallardan sığortalana bilərlər”, – deyə R.Həsənov fikrini tamamlayıb.
Nəzrin Vahid
