İçərişəhərin beş darvazasından biri, qalanın Sabir bağına çıxan hissəsi “Tağıyev darvazası” adlanır. Bu çıxışın belə adlanması hamının tanıdığı xeyriyyəçi Tağıyevlə deyil, onun adaşı, 2-ci dərəcəli gildiya taciri Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə bağlıdır.
Xalq arasında məşhur olan rəvayətə görə, Hacının Sabir bağının yerində və onun qarşısındakı keçmişdə Bazar adlanmış küçənin cənub tərəfində üz-üzə iki cərgə dükanları vardı. Bazardan bir qədər uzaq düşən, sakit və gediş-gəlişi olmayan yerdə heç kim Hacıdan dükan icarəyə götürmürdü. Dükanları uzun müddət boş qaldığından tacir Bakı bələdiyyəsindən icazə alıb yeni darvaza açdırır. Bazar küçəsində gediş-gəliş artdığından Hacının dükanlarına müştəri tapılır. Belə tədbirli, diribaş olduğuna görə Bakı camaatı ona “Qatır (Bic) Zeynalabdin” ləqəbini vermişdi. [Sarabski Hüseynqulu. Köhnə Bakı. Bakı-2006] [Manaf Süleymanov. Eşitdiklərim, oxuduqlarım, gördüklərim. Bakı-1987]
Əslində isə qapıların açılışı Tağıyevin təşəbbüsü ilə baş tutsa da, bu layihəni o vaxtın hakimiyyəti icra etdirib. Tikinti idarəsi layihə hazırlayıb təsdiq üçün Tiflisə, Qafqaz canişininin idarəsinə, sonra isə Peterburqa göndərib. Birinci layihə rədd edildikdən sonra əvəzində qala qapısının tamamilə yeni layihəsi hazırlandı və bu dəfə təsdiqləndi. Layihəyə əsasən, darvazanın üstünə və bürclər arasında qalan qala divarına dişlər əlavə olundu. Bu yenilik 1950-ci illərdə divarların bərpasında öz rolunu oynadı. İçərişəhərin yeni çıxışı isə tacirin adı ilə məşhurlaşdı.
[Ичери Шехер. Крепостные стены — OurBaku]
[URIS id=97366]
