Azərbaycanda çıxarışı olmayan fərdi evlərin sayı yüzminlərlədir və bu, bir sıra ciddi sosial və hüquqi problemlərə səbəb olur. Bu evlərin əsas problemlərindən biri, onların yaşayış məntəqələrində deyil, qeyri-yaşayış təyinatlı torpaqlarda tikilməsidir. Bu kimi amillər inşa olunan evlərin sənədləşmə prosesində problemə çevrilir.
Xatırladaq ki, Prezident İlham Əliyev sentyabrın 28-də imzaladığı fərmanla “Torpaqların kateqoriyalara aid edilməsi və onların bir kateqoriyadan digərinə keçirilməsi Qaydaları”nı təsdiq edib.
Bəs görəsən, sənədsiz evlərin dövrü bitəcəkmi?
Mövzu ilə bağlı BakuPlus.az-a açıqlama verən əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Fərzəliyevin sözlərinə görə, Bakı və Abşeronda 500 minə yaxın çıxarış ala bilməyən fərdi həyət evləri və torpaq sahələri mövcuddur:

“Hazırda ölkə ərazisində yüz minlərlə çıxarışı ala bilməyən fərdi həyət evləri və torpaq sahələri mövcuddur. Bu əmlakların çıxarışlarının olmamasının müxtəlif səbəbləri var. Həmin səbəblərdən biri də bu tip fərdi yaşayış evlərinin tikinti işlərinin yaşayış məntəqələri torpaqlarına deyil, digər təyinatlı torpaqlar üzərinə aparılmasıdır.
Digər təyinatlı torpaqlar daha çox kənd təsərrüfatına aiddir. Onlar əkin-biçin üçün nəzərdə tutulan torpaqlardır. Bunlar təxminən 90-cı illərə qədər öz təyinatı üçün istifadə olunsa da, SSRİ-nin dağılması, kolxoz və sovxozların ləğv olunması səbəbindən vətəndaşlara fərdi yaşayış yerlərinin tikintisi üçün ayrıldı.
Vətəndaşlara həmin ərazilərdə fərdi yaşayış yerlərinin tikintisi üçün icazələr verilsə də, tikinti işləri aparıldıqdan sonra həmin torpaqların təyinatları dəyişdirilib. Yaşayış məntəqələrinə, torpaqlarına çevrilməməsinin səbəbindən isə bu günə qədər o tipli əmlaklara çıxarışlar verilmir”.
E.Fərzəliyev qeyd edib ki, yeni qərara əsasən, artıq kənd təsərrüfatı və digər təyinatlı torpaqların təyinatlarının dəyişdirilməsi mümkün olacaq:
“Bu cür əmlaklara artıq gələcəkdə çıxarışların verilməsi gözlənilir. Bəzi ərazilər var ki, orada tikinti işlərinin aparılması qanunla qadağandır. Təhlükəli zonalardır. Qadağan olunmuş ərazilərdə, kommunikasiya xətləri ilə məsafələri qorunmadan inşa olunmuş fərdi yaşayış evlərinə çıxarışların verilməsi qanunla qadağandır. Əgər gələcəkdə həmin təhlükə aradan qalxarsa, kommunikasiya xətlərinin yerləri dəyişdirilərsə, o halda da o tip evlər çıxarışla təmin oluna bilər. Yaxın gələcəkdə çıxarışsız ev probleminin böyük hissəsi həllini tapacaq”.
Nəzrin Vahid