top
Gəncə qapıları: Bir tayı Dərbənddə, digəri isə Gürcüstanda
11 aprel 2025, 22:22
- +

Gəncə qapıları: Bir tayı Dərbənddə, digəri isə Gürcüstanda

1063-cü ildə Şəddadilər dövlətinin hökmdarı Əbüləsvar Şavur, Gəncənin girişində, xarici hücumlardan qorunmaq məqsədi ilə, böyük dəmir qapıların quraşdırılmasını əmr etmişdir.

I Şavurun əmri ilə qapıların bir tayında ərəbcə yazı həkk olunmuşdur. Yazının mətnində deyilir: “Mərhəmətli və rəhimli Allahın adı ilə həşəmətli mövlamız və əmrimiz Seyid Şavur ibn Əl-Fəzl (Allah onun hökmdarlığını uzun etsin) bizə bu qapını Qazi Əbul Fərəc Məhəmməd ibn Abdullanın (Allah onun qabiliyyətini çox etsin) inayəti ilə bu qapını qurmağa əmr etdi. Dəmirçi İbrahim ibn Osmanın Ənqaveyhin işi (hicri 455-ci il)”.

30 sentyabr 1139-cu ildə Gəncədə zəlzələ baş vermişdir. Zəlzələ nəticəsində şəhər tamamilə dağılmışdır. Bundan istifadə edərək, gürcü hökmdarı, I Demetri, Gəncəni qarət etmişdir. Geri dönəndə isə Gəncə qapılarını qənimət kimi özü ilə Gürcüstana aparmışdır.

Bu qapıların Gürcüstana aparılması haqda hekayə var. Deyilənə görə, bir neçə ton ağırlığında olan, bu qapılar zəlzələdən sağ qalan Gəncə sakinləri tərəfindən aparılıb. Onların çoxunun qapının ağırlığı altında öldüyü söylənilir.

Hal-hazırda yazı olan qapı tayı Gürcüstanda, Gelati monastırın cənub divarında yerləşir. Qapının digər tayı haqda isə müxtəlif fikirlər mövcuddur. Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının əməkdaşlarının sözlərinə görə, qapılardan biri korroziyaya uğrayıb və məhv olub.

Tarixçi İmaddədin Əl-İsfəhaninin əsərində qapı ilə bağlı belə yazmışdır: “Arran hökmdarı Qara Sonqur özünü gəncəlilərə yetirmiş, gürcülərdən intiqam almış, qapını da gətirmiş, yeni Gəncə saldırmış, onu da oraya asdırmışdır“.

Maarifçi Cavad bəy Rəfibəyli “Azərbaycan təsviri sənətin inkişaf tarixi” əsərində qapılar haqda yazlb: “… gürcü çarı I Demetri Gəncə qapısının iki tağını deyil, Gürcüstana bir tağını aparmışdır. İkinci tağ Dərbəndə gedib çıxmış və orada əridilmişdir” (ondan güllə düzəldiyi söylənilir)”.

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 17:22

"Şükürlər olsun ki, Maradona kimi narkotikə yox, içkiyə qurşandım" - Faiq Cabbarov

Xəbər
Bu gün, 16:27

Opera səhnəsinin sevilən sənətçisinin ad günüdür

Xəbər
Bu gün, 15:05

"Ürəyim" yazılan nömrəni gördü, keçmiş arvadını vurdu

Xəbər
Bu gün, 12:44

Bakıya yağış yağacaq, şimşək çaxacaq

Xəbər
Bu gün, 11:57

Bakıda özünü körpüdən atmaq istəyən şəxs həbs edildi

Xəbər
Bu gün, 10:53

DSMF 8 ayda 303 mindən çox vətəndaş müraciətini qeydə alıb

Xəbər
Bu gün, 09:57

Avtomobillə divara sıxıb, domkratla başına vurdu

Xəbər
Dünən, 21:00

7-13 sentyabr tarixlərinin HƏFTƏLİK BÜRC PROQNOZU

Xəbər
Dünən, 12:00

Ana olmaq üçün son yaş həddi

Xəbər
05 sentyabr 2026, 17:23

Bakıda 21 yaşlı gənc "niyə işləmirsən?" deyən atasını döydü

Xəbər
05 sentyabr 2026, 16:15

Bazar günü Bakıya yağış yağacaq

Xəbər
05 sentyabr 2026, 14:54

Xırdalanda gəlini ilə yaşamaq istəməyən qayınana döyüldü

Xəbər
05 sentyabr 2026, 13:23

"Mən olmayandan sonra onu satıb, aranızda bölüşərsiniz" - Xalq artistinin VƏSİYYƏTİ

Xəbər
05 sentyabr 2026, 11:51

Bakıda ərinin xəyanətini öyrənən qadın heyfini maşından çıxdı

Xəbər
05 sentyabr 2026, 10:40

Toy günü bəylik kostyumu olmayan aktyor - Doğum günüdür

Xəbər
05 sentyabr 2026, 09:46

Qisasını qardaşı arvadının maşınından aldı - Bakıda qəribə ailə münaqişəsi

Xəbər
04 sentyabr 2026, 17:04

Təhsil haqqı ilə bağlı təşəbbüs var, bəs nəticə? - Tələbə Bakuplus.az-a danışdı

Aktual Xəbərlər
04 sentyabr 2026, 16:09

Binəqədidə yolun hərəkəti tam məhdudlaşdırılacaq

Xəbər
04 sentyabr 2026, 15:29

Müdafiə Nazirliyinin eks-idarə rəisinə cinayət işi açıldı - Milyonluq yeyinti

Xəbər
04 sentyabr 2026, 15:18

İlham Əliyev İsveçrə və Niderlanda yeni səfirlər təyin edib

Xəbər
04 sentyabr 2026, 13:19

Bakıya Payız gəlir

Xəbər
04 sentyabr 2026, 12:50

Sabah Bakıda hava necə olacaq?

Xəbər
04 sentyabr 2026, 09:46

"Uşaq şiddət görürdüsə, niyə gətirirdi?" - Bağça nümayəndəsi + YENİLƏNİB

Xəbər
03 sentyabr 2026, 21:07

"Melissa ASP" sakinləri lift problemindən şikayətçidirlər

Oxşar xəbərlər