top
Gəncə qapıları: Bir tayı Dərbənddə, digəri isə Gürcüstanda
11 aprel 2025, 22:22
- +

Gəncə qapıları: Bir tayı Dərbənddə, digəri isə Gürcüstanda

1063-cü ildə Şəddadilər dövlətinin hökmdarı Əbüləsvar Şavur, Gəncənin girişində, xarici hücumlardan qorunmaq məqsədi ilə, böyük dəmir qapıların quraşdırılmasını əmr etmişdir.

I Şavurun əmri ilə qapıların bir tayında ərəbcə yazı həkk olunmuşdur. Yazının mətnində deyilir: “Mərhəmətli və rəhimli Allahın adı ilə həşəmətli mövlamız və əmrimiz Seyid Şavur ibn Əl-Fəzl (Allah onun hökmdarlığını uzun etsin) bizə bu qapını Qazi Əbul Fərəc Məhəmməd ibn Abdullanın (Allah onun qabiliyyətini çox etsin) inayəti ilə bu qapını qurmağa əmr etdi. Dəmirçi İbrahim ibn Osmanın Ənqaveyhin işi (hicri 455-ci il)”.

30 sentyabr 1139-cu ildə Gəncədə zəlzələ baş vermişdir. Zəlzələ nəticəsində şəhər tamamilə dağılmışdır. Bundan istifadə edərək, gürcü hökmdarı, I Demetri, Gəncəni qarət etmişdir. Geri dönəndə isə Gəncə qapılarını qənimət kimi özü ilə Gürcüstana aparmışdır.

Bu qapıların Gürcüstana aparılması haqda hekayə var. Deyilənə görə, bir neçə ton ağırlığında olan, bu qapılar zəlzələdən sağ qalan Gəncə sakinləri tərəfindən aparılıb. Onların çoxunun qapının ağırlığı altında öldüyü söylənilir.

Hal-hazırda yazı olan qapı tayı Gürcüstanda, Gelati monastırın cənub divarında yerləşir. Qapının digər tayı haqda isə müxtəlif fikirlər mövcuddur. Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının əməkdaşlarının sözlərinə görə, qapılardan biri korroziyaya uğrayıb və məhv olub.

Tarixçi İmaddədin Əl-İsfəhaninin əsərində qapı ilə bağlı belə yazmışdır: “Arran hökmdarı Qara Sonqur özünü gəncəlilərə yetirmiş, gürcülərdən intiqam almış, qapını da gətirmiş, yeni Gəncə saldırmış, onu da oraya asdırmışdır“.

Maarifçi Cavad bəy Rəfibəyli “Azərbaycan təsviri sənətin inkişaf tarixi” əsərində qapılar haqda yazlb: “… gürcü çarı I Demetri Gəncə qapısının iki tağını deyil, Gürcüstana bir tağını aparmışdır. İkinci tağ Dərbəndə gedib çıxmış və orada əridilmişdir” (ondan güllə düzəldiyi söylənilir)”.

Son xəbərlər

Xəbər
Dünən, 18:00

Bu gecə Bakının iki rayonunda işıq olmayacaq

Xəbər
Dünən, 17:20

Aydın Süleymanlı Maqnus Karlsenə qalib gəlib

Xəbər
Dünən, 16:20

Fransaya getmək istəyən əcnəbi Bakıda HƏBS EDİLDİ

Xəbər
Dünən, 15:20

Sabah Bakıda 38 dərəcə isti olacaq

Xəbər
Dünən, 14:35

"Sabah"ın baş məşqçisi püşkatmanı dəyərləndirdi: 2 oyunda hər şey baş verə bilər

Xəbər
Dünən, 14:20

Bakıda kişi telefona görə sevgilisini vəhşicəsinə döydü

Xəbər
Dünən, 13:20

Qanunsuz saxlanılan silahlar aşkarlanıb

Xəbər
Dünən, 12:20

Azərbaycanda yumurta 1 qəpiyədək ucuzlaşdı

Xəbər
Dünən, 11:20

İyunda qeyri-çimərlik ərazilərdə 12 nəfər batıb

Xəbər
Dünən, 10:20

Arvadını bacısı kimi təqdim edirmiş... – Bakıda film kimi dələduzluq

Xəbər
Dünən, 09:20

Dövlət Miqrasiya Xidmətinin rəisi vətəndaş qəbulu keçirəcək

Xəbər
18 iyun 2026, 18:00

Abşeronda 19 min manatlıq oğurluq edildi

Xəbər
18 iyun 2026, 18:00

"Saatlarla park yeri axtarırıq" – "Park Yasamal" sakinləri narazıdır

Xəbər
18 iyun 2026, 17:30

Bakıda sevgilisinin 108 min manatını oğurlayan ərəb həbs olundu

Xəbər
18 iyun 2026, 16:38

Abşeron Xəstəxanasında niyə KT cihazı yoxdur?

Xəbər
18 iyun 2026, 16:30

Yetkinlik yaşına çatmayan qıza qarşı əxlaqsız hərəkətlər etdi – Həbs olundu

Xəbər
18 iyun 2026, 15:52

Bakının ən təmiz çimərlikləri AÇIQLANDI

Xəbər
18 iyun 2026, 15:30

Flora Kərimovanın SON DURUMU açıqlandı

Xəbər
18 iyun 2026, 14:30

TƏBİB-in İcraçı direktoruna yeni müşavir təyin edilib

Xəbər
18 iyun 2026, 13:38

Bakıda qadın müştərilərlə tanış olmaq istəyən taksi sürücüləri HƏBS OLUNDU

Xəbər
18 iyun 2026, 13:20

Bakıda kişi arvadının dayə kimi işlədiyi evi taladı

Xəbər
18 iyun 2026, 12:20

DİM: I və IV qruplar üzrə qəbul imtahanının nəticələri gələn həftə elan ediləcək

Xəbər
18 iyun 2026, 11:26

Azərbaycanda əhalinin sayı açıqlandı

Xəbər
18 iyun 2026, 10:26

Qan Bankının rəhbəri: Aşura günü toplanan qan ölkənin 2 aylıq ehtiyacını qarşılayır

Oxşar xəbərlər