top
Azərbaycan milli mətbuatının əsasını qoyan “Əkinçi” qəzeti
21 iyul 2022, 23:15
- +

Azərbaycan milli mətbuatının əsasını qoyan “Əkinçi” qəzeti

Əkinçi qəzetinin yaranması maarifçi Həsən bəy Zərdabinin adı ilə bağlıdır. O, qəzetin nəşrinə çətinliklə icazə alaraq, İstanbuldan ərəb qrafikalı mətbəə şriftləri gətirir. Qəzetin ilk nömrəsi 22 iyul 1875-ci ildə Bakıda nəşr edilir və bununla da milli mətbuatın əsası qoyulur.

O zamanlar İranda, Türkiyədə çap olunan qəzet və kitablar istifadə edilirdi və bu da dilimizdə xarici sözlərin, ifadə və tərkiblərin işlənməsi ilə nəticələnirdi. Bunun əleyhinə çıxan Zərdabi “Əkinçi”ni Azərbaycan dilində nəşr edirdi. Qəzet oxuyanların sayını artırmaq üçün o, çox vaxt nömrələri pulsuz paylayırdı. Həyat yoldaşı Hənifə xanım xatirələrində belə deyirdi:

“Bir dəfə fransız qəzetinin baş müxbiri Bakıya gəlib çıxmışdı...O, bütün Rusiyada Azərbaycan dilində çıxan yeganə qəzetlə maraqlanıb Həsən bəyin yanına gəlmişdi. Qəzetin üç il müddətində ancaq 300 abunəçisi olduğunu bilincə müxbir təəccüblə Həsən bəyə baxıb səmimi surətdə dedi: “Siz qəhrəmansınız, bizim Fransada bu cür yoxsul qəzetlər üçün işləyən adam tapılmaz... Görünür, siz öz xalqınızı çox sevirsiniz””. [Zeynalov N.N. Azərbaycan mətbuat tarixi I hissə. Bakı-1973]

“Əkinçi”nin əsas vəzifələrindən biri kənd təsərrüfatı sahəsində biliklərin, kənd təsərrüfatı alətlərinin tətbiqi haqqında müxtəlif məlumatların yayılması idi. Bundan əlavə, nəşr tibb, gigiyena, fiziologiya ilə bağlı çox sayda məsləhətlər verirdi. Ən əsas məqsəd isə adi bir müsəlmanın həyatını və düşüncəsini dəyişmək idi. Buna görə qəzetdə əhalinin geridə qalmasının səbəblərindən bəhs edən ciddi məqalələr dərc olunurdu.  [Нигяр Джафарова. Все началось с “Экинчи”/ Наш век No 31(323). 2005]

1877-ci ildə Rusiya-Türkiyə müharibəsi başladığı zaman arxa cəbhədə “türk-tatar” dilində qəzetin mövcudluğundan ehtiyat edən Bakı qubernatoru Pozen həmin il sentyabrın 29-da “Əkinçi”nin nəşrinə rəsmən qadağa qoyur.

Qəzetin ümumilikdə 56 sayı işıq üzü görür.

İlk milli mətbuat orqanı olan “Əkinçi” qəzetinin birinci nömrəsinin çapdan çıxdığı gün - 22 İyul Azərbaycanda Mətbuat Günü kimi qeyd edilir. [https://portal.azertag.az/ru/encyclopedia/post/2074]

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 16:00

Bakıda fəhlə "TikTok"da xanımlara jeton göndərmək üçün 7300 ABŞ dolları oğurladı

Xəbər
Bu gün, 15:29

Bakılı görkəmli bəstəkarın doğum günüdür

Xəbər
Bu gün, 15:04

Tələbələrin yerdəyişməsi üzrə nəticələr açıqlandı

Xəbər
Bu gün, 14:35

Müəlliməni güllələyən şagirdin atası cəzalandırıldı

Xəbər
Bu gün, 14:28

Dövlət Məşğulluq Agentliyinin şöbə müdiri vəzifəsindən azad edildi

Xəbər
Bu gün, 14:00

Sabah Bakıda 36 dərəcə isti olacaq

Xəbər
Bu gün, 13:29

32 yaşlı şəxsin meyiti öz həyətində tapıldı

Xəbər
Bu gün, 13:09

Abşeron və Bakının bu ərazilərində iki gün su olmayacaq

Xəbər
Bu gün, 12:30

Bakıda yarım milyonluq qızılı ələ keçirən əcnəbi qadına cəza istənildi

Xəbər
Bu gün, 12:00

Bakıda kişini maşın vurub öldürdü

Xəbər
Bu gün, 11:30

Baş nazir TƏBİB rəhbərini bu vəzifədən azad etdi

Xəbər
Bu gün, 10:34

Qobustan qəsəbəsi ərazisində yeni körpünün inşası yekunlaşdı - VİDEO

Xəbər
Bu gün, 09:47

Rəis müavini olmaq istədi, 64 min manat pul verdi

Xəbər
Bu gün, 09:21

44 yaşlı kişi ilə qeyri-rəsmi yaşayan qadın döyüldü — Səbəb

Xəbər
Dünən, 18:00

Bakıda DƏHŞƏT: Dənizdə batan 4 nəfərdən 3-ü xilas edildi, 1-i öldü

Xəbər
Dünən, 17:20

Bakıdakı çimərlikdə ilanlarla insanlar bir yerdə üzürlər - VİDEO

Xəbər
Dünən, 16:42

İran AzTV-ni "düşmən media qurumları" siyahısına daxil etdi - MEDİA bəyanat yaydı

Xəbər
Dünən, 15:51

Paytaxt yollarında təhlükəli anlar: Azyaşlılar skuterlə əks istiqamətdə hərəkət etdilər - VİDEO

Xəbər
Dünən, 15:40

Bakıda əsən güclü külək sabah gündüz saatlarınadək davam edəcək

Xəbər
Dünən, 14:49

Sabah Bakıda 33 dərəcə isti olacaq

Xəbər
Dünən, 14:00

Prezident Azərbaycanda keçiriləcək U-15 dünya çempionatı ilə bağlı Sərəncam imzalayıb

Xəbər
Dünən, 13:21

Güclü küləkdə aşan ağacın altında qaldı

Xəbər
Dünən, 11:41

Baş idarəyə yeni rəis təyin edildi

Xəbər
Dünən, 11:13

Baş prokuror Nəsimi rayonunda vətəndaşları qəbul edəcək - FOTO

Oxşar xəbərlər