top
Bakı xanlığı iki xan arasında necə bölünmüşdür
22 iyun 2023, 09:00
- +

Bakı xanlığı iki xan arasında necə bölünmüşdür

Bakılı II Mirzə Məhəmməd xan tarixdə Mirzə Məhəmməd xan Sani (ikinci) kimi tanınmışdır. Taxta keçəndə 11 yaşı vardı. Xanlığı idarə etmək işində qubalı Fətəli xan ona qəyyum təyin edilmişdi.

1789-cu ildə qubalı Fətəli xanın ölümündən sonra Bakı xanlığı daxilində ixtilaf başlanır. Bu işdə atasının yerinə keçmiş qubalı Əhməd xanın rolu olur. Bakı xanlığının neft quyularından və duz yataqlarından alınan böyük gəlirdə gözü olan Əhməd xan Mirzə Məhəmməd xanın qardaşı Məhəmmədqulu ilə gizli danışıqlar aparır. Məhəmmədqulu Əhməd xana köməyi qarşısında böyük mükafat verəcəyini vəd edir. [Qılman İlkin. Köhnə Bakını tanıyırsanmı. Bakı-2004]

1791-ci ildə Əhməd xan öz qoşununun bir hissəsini Salyana göndərmək adı ilə Bakı qalasının yaxınlığında pusquda saxlayıb gözləyir. Gecə hamı yuxuda ikən Məhəmmədqulu bəyin şəhərdəki adamları qala mühafizəçilərinə hücum edib, darvazanı açırlar və qoşun içəri dolur. Şəhər mühafizəsinin əsgərləri ilə Əhməd xanın qoşunu arasında əlbəyaxa döyüş başlanır. Lakin Məhəmmədqulunun adamları şəhərdəki əsas istehkamları əvvəlcədən tutduqları üçün döyüşdə qalib çıxırlar. Beləliklə, Məhəmmədqulu özünü xan elan edir, Mirzə Məhəmməd isə ailəsi ilə birlikdə Qubaya sürgün olunur. Qubada Fətəli xanın kiçik oğlu Şeyxəli xan Mirzə Məhəmmədi himayəsi altına alır, hətta ona torpaq sahəsi də ayırır.

Lakin Məhəmmədqulu xan Əhməd xana verdiyi vədi yerinə yetirmir. Əhməd xan peşman olur və bu dəfə Mirzə Məhəmmədə qoşun verib, onu Məhəmmədqulu xanın üstünə göndərir. Qoşun Qala divarlarına yaxınlaşdıqda Məhəmmədqulu xan şəhər əhlinin ona xəyanət edə biləcəyini düşünüb, xəzinənin qapılarını açır və camaata qiymətli hədiyyələr paylayır. Onun belə səxavətindən razı qalan bakılılar şəhəri qorumaqda ona yaxından kömək edirlər. Mirzə Məhəmməd xan məqsədinə nail olmayaraq, Qubaya qayıtmağa məcbur olur. [Bakıxanov Abbasqulu ağa. Gülüstani-İrəm. Bakı-2000]

Həmin il qubalı Əhməd xan ölür və yerinə kiçik qardaşı Şeyxəli xan keçir. Onun birinci təşəbbüsü Bakı xanlığını həqiqi varis olan Mirzə Məhəmməd xana qaytarmağa çalışması olur. Bu məqsədlə o, Bakı üzərinə qoşun yeridir. Məhəmmədqulu xanla Mirzə Məhəmməd xan Sani Bakı xanlığını iki hissəyə bölmək barədə razılığa gəlirlər. Xanlığın gəliri iki hissəyə bölünsə də, əsas hakimiyyət Məhəmmədqulu xanın əlində qalır. [Qılman İlkin. Köhnə Bakını tanıyırsanmı. Bakı-2004]

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 17:29

Oğlunu işə düzəltmək istəyən ANA ALDADILDI

Xəbər
Bu gün, 16:00

Amerikalı ilə evləndi, vəhşicəsinə güllələndi - Azərbaycanlı müğənninin faciəvi sonu

Xəbər
Bu gün, 14:50

Badamdarlıların avtobus problemi - "Hər gün 3 manat taksiyə verə bilmərik"

Xəbər
Bu gün, 12:57

"Toyota Bakı Mərkəzi"nin əməkdaşı həbs edildi - 610 min manatlıq fırıldaq

Xəbər
Bu gün, 12:36

Azər Aydəmir aidiyyəti qurumlara MÜRACİƏT ETDİ

Xəbər
Bu gün, 11:07

Yol polisi sürücülərə MÜRACİƏT ETDİ

Səbail
Bu gün, 09:52

Bakının bitməyən tıxacı...

Xəbər
Dünən, 17:48

"Bank Respublika" "Access Bank"ı alır

Xəbər
Dünən, 17:38

Ağac bordürü aşırtdı, barmaqlıqları əydi - Tədbir görən isə yoxdur

Xəbər
Dünən, 16:39

Bəzi müəllimlər qız uşaqlarını ərə getməyə çağırır - Deputatdan İDDİA

Xəbər
Dünən, 15:03

Ərini basdırıb üstündə güllər əkən qadına HÖKM OXUNDU

Xəbər
Dünən, 14:00

"TikTok"da qız adı ilə bacısının keçmiş əri ilə danışıb evə çağırdı

Xəbər
Dünən, 13:50

"Məni qınadılar ki, qızından imtina etmisən, dedim ki, nə gic-gic danışırsınız?" - Xalq artisti əsəbiləşdi

Xəbər
Dünən, 12:01

"Koroğlu"da yeni dəyişiklik: Ekspres avtobuslar üçün ayrıca zolaq yaradıldı

Xəbər
Dünən, 11:57

Bakı metrosunda tarixi yenilik: "Avtovağzal"dan bütün stansiyalara getmək mümkün olacaq

Xəbər
Dünən, 10:01

"Atana deyərəm" – Yeniyetmə qızı gizli videosu ilə şantaj etdi

Xəbər
10 sentyabr 2026, 17:32

Dərsliklərə "sağlam qidalanma" mövzusu daxil ediləcək, kadr hazırlığı təkmilləşdiriləcək

Xəbər
10 sentyabr 2026, 16:56

Restorandan oğurladığı ətləri kasıblara payladı - Bakıda KURYOZ OLAY

Xəbər
10 sentyabr 2026, 15:30

İlham Mirzəyev xəstəxanadan evə buraxıldı

Xəbər
10 sentyabr 2026, 14:28

Döşəməni təmizlədikləri bez ilə eskalatorun tutacaqlarını SİLDİLƏR

Xəbər
10 sentyabr 2026, 12:11

Prezident Qaradağ rayonunda kağız və gigiyenik məhsulların istehsalı müəssisəsinin açılışında iştirak edib

Xəbər
10 sentyabr 2026, 11:21

Dövlət işçilərinə maaş əlavələri və mükafatlar belə veriləcək - Prezidentdən Fərman

Xəbər
10 sentyabr 2026, 10:49

Arvadını döyən stomatoloq: "Evdən 100 min manat götürdüyümü dedi, üzümə tüpürdü"

Xəbər
10 sentyabr 2026, 09:50

Bakıda kişi arvadını iş yerində döydü

Oxşar xəbərlər