top
Bakı xanlığının təsərrüfatı
13 may 2022, 01:50
- +

Bakı xanlığının təsərrüfatı

XVIII əsrin ikinci yarısında Bakı xanlığının tarixində siyasi hadisələrin baş verməsinə baxmayaraq, bu dövrdə nisbi iqtisadi canlanma müşahidə olunurdu. Bu zamanlar Bakı xanlığının coğrafi mövqeyi, yerli resursların mövcudluğu onun iqtisadi inkişafına şərait yaradırdı.

Münbit torpağa malik olmayan Bakı xanlığı neft və duz kimi faydalı qazıntılarla zəngin idi. Abşeron yarımadasının əsas neft mənbələri Balaxanı, Suraxanı, Binəqədi kəndlərində yerləşirdi. Rus alim K.Qablits öz əsərində XVIII əsrin sonlarında Bakıda “Neft adası” adlanan yeri qeyd edirdi. Ehtimal olunur ki, bu, Pirallahı adası idi. Bu dövrdə Abşeronda 100-dən çox qara, 15-dən çox ağ neft quyuları mövcud olub. Neft Bakıda satılırdı, yaxud gəmilərlə Rusiyaya və İrana göndərilirdi. [К.И.Габлиц. Исторический журнал бывшей в 1781 и 1782 гг. на Каспийском море Российской эскадры под командой флота капитана 2-го ранга графа Воиновича, с картою оного моря. Москва-1809]  [Воскобойников. Минералогическое описание полуострова Апшерона, составляющего Бакинское ханство. Горный журнал, вып. 9, Санкт-Петербург-1827]

Bakı xanlığında ikinci mühüm gəlir mənbəyi Masazır, Zığ, Qala, Balaxanı göllərindən çıxarılan duz idi. Duz Şamaxı, Şəki xanlıqlarına, Rusiya və İrana ixrac edilirdi. Əsas duz mənbələri Masazır və Zığ gölləri idi: bu iki göl həm yaxın yerləşirdi, həm də məhsuldarlığa və duzun keyfiyyətinə görə daha sərfəli idi. [Ашурбейли С.Б. Очерк истории средневекового Баку. Баку-1964]

K.Qablits qeyd edirdi ki, Bakı xanlığının kəndlərinin sakinləri bağçılıqla və qismən maldarlıqla məşğul olurdular. [К.И.Габлиц. Исторический журнал бывшей в 1781 и 1782 гг. на Каспийском море Российской эскадры под командой флота капитана 2-го ранга графа Воиновича, с картою оного моря. Москва-1809]

Abşeron yarımadasının cənub-şərq hissəsində, yararlı torpaqları olmayan bəzi kəndlər istisna olmaqla, zəfəran becərilirdi. 1816-cı ilin məlumatlarına görə, burada 1207 zəfəran bağı var idi ki, onları təkcə kənd yox, həm də şəhər sakinləri becərirdilər. Zəfərandan müxtəlif məqsədlərlə - boya, ədviyyat, dərman və dezinfeksiya üsulu kimi istifadə olunurdu. Xanlıqda zəfəranın saxtalaşdırılması da müşahidə olunurdu və buna görə 100 rubldan 200 rubla qədər cərimə nəzərdə tutulurdu.

Bakıda həm də, əsasən, Rusiyadan alınan qalaydan, dəmirdən, poladdan müxtəlif metal məmulatlarının hazırlanması ilə məşğul olurdular. Bakıda zərbxana var idi və zərgərlik işi inkişaf edirdi. Burada qadınlar üçün hazırlanan qızıl-gümüş zinət əşyaları, bilərziklər, kəmərlər, sırğalar və s. xanlıqdan kənarda da məşhur idi.

Bakı yaxınlığında müxtəlif növ gillərin olması dulusçuluğun inkişafı üçün şərait yaradırdı. Burada bəzi növ keramika qablar hazırlanırdı. [Искендерова М.С. Бакинское ханство. Баку-1999]

Son xəbərlər

Xəbər
Dünən, 18:00

Azərbaycanda bu şəxslərin maaşı artırılacaq

Xəbər
Dünən, 17:30

Müəllimlərin imtahanında 5 sual səhv çıxdı

Xəbər
Dünən, 17:00

Sabah çimərliklərdə hava necə olacaq?

Xəbər
Dünən, 17:00

Azərbaycan dili imtahanında ən yüksək nəticə göstərən Bakı məktəbləri - SİYAHI

Xəbər
Dünən, 16:30

Botoks elətdirən bloqerin qolu işləmir, yata bilmir - VİDEO

Xəbər
Dünən, 16:00

Bakıda fəhlə "TikTok"da xanımlara jeton göndərmək üçün 7300 ABŞ dolları oğurladı

Xəbər
Dünən, 15:29

Bakılı görkəmli bəstəkarın doğum günüdür

Xəbər
Dünən, 15:04

Tələbələrin yerdəyişməsi üzrə nəticələr açıqlandı

Xəbər
Dünən, 14:35

Müəlliməni güllələyən şagirdin atası cəzalandırıldı

Xəbər
Dünən, 14:28

Dövlət Məşğulluq Agentliyinin şöbə müdiri vəzifəsindən azad edildi

Xəbər
Dünən, 14:00

Sabah Bakıda 36 dərəcə isti olacaq

Xəbər
Dünən, 13:29

32 yaşlı şəxsin meyiti öz həyətində tapıldı

Xəbər
Dünən, 13:09

Abşeron və Bakının bu ərazilərində iki gün su olmayacaq

Xəbər
Dünən, 12:30

Bakıda yarım milyonluq qızılı ələ keçirən əcnəbi qadına cəza istənildi

Xəbər
Dünən, 12:00

Bakıda kişini maşın vurub öldürdü

Xəbər
Dünən, 11:30

Baş nazir TƏBİB rəhbərini bu vəzifədən azad etdi

Xəbər
Dünən, 10:34

Qobustan qəsəbəsi ərazisində yeni körpünün inşası yekunlaşdı - VİDEO

Xəbər
Dünən, 09:47

Rəis müavini olmaq istədi, 64 min manat pul verdi

Xəbər
Dünən, 09:21

44 yaşlı kişi ilə qeyri-rəsmi yaşayan qadın döyüldü — Səbəb

Xəbər
27 iyul 2026, 18:00

Bakıda DƏHŞƏT: Dənizdə batan 4 nəfərdən 3-ü xilas edildi, 1-i öldü

Xəbər
27 iyul 2026, 17:20

Bakıdakı çimərlikdə ilanlarla insanlar bir yerdə üzürlər - VİDEO

Xəbər
27 iyul 2026, 16:42

İran AzTV-ni "düşmən media qurumları" siyahısına daxil etdi - MEDİA bəyanat yaydı

Xəbər
27 iyul 2026, 15:51

Paytaxt yollarında təhlükəli anlar: Azyaşlılar skuterlə əks istiqamətdə hərəkət etdilər - VİDEO

Xəbər
27 iyul 2026, 15:40

Bakıda əsən güclü külək sabah gündüz saatlarınadək davam edəcək

Oxşar xəbərlər