top
Bakı xanlığının təsərrüfatı
13 may 2022, 01:50
- +

Bakı xanlığının təsərrüfatı

XVIII əsrin ikinci yarısında Bakı xanlığının tarixində siyasi hadisələrin baş verməsinə baxmayaraq, bu dövrdə nisbi iqtisadi canlanma müşahidə olunurdu. Bu zamanlar Bakı xanlığının coğrafi mövqeyi, yerli resursların mövcudluğu onun iqtisadi inkişafına şərait yaradırdı.

Münbit torpağa malik olmayan Bakı xanlığı neft və duz kimi faydalı qazıntılarla zəngin idi. Abşeron yarımadasının əsas neft mənbələri Balaxanı, Suraxanı, Binəqədi kəndlərində yerləşirdi. Rus alim K.Qablits öz əsərində XVIII əsrin sonlarında Bakıda “Neft adası” adlanan yeri qeyd edirdi. Ehtimal olunur ki, bu, Pirallahı adası idi. Bu dövrdə Abşeronda 100-dən çox qara, 15-dən çox ağ neft quyuları mövcud olub. Neft Bakıda satılırdı, yaxud gəmilərlə Rusiyaya və İrana göndərilirdi. [К.И.Габлиц. Исторический журнал бывшей в 1781 и 1782 гг. на Каспийском море Российской эскадры под командой флота капитана 2-го ранга графа Воиновича, с картою оного моря. Москва-1809]  [Воскобойников. Минералогическое описание полуострова Апшерона, составляющего Бакинское ханство. Горный журнал, вып. 9, Санкт-Петербург-1827]

Bakı xanlığında ikinci mühüm gəlir mənbəyi Masazır, Zığ, Qala, Balaxanı göllərindən çıxarılan duz idi. Duz Şamaxı, Şəki xanlıqlarına, Rusiya və İrana ixrac edilirdi. Əsas duz mənbələri Masazır və Zığ gölləri idi: bu iki göl həm yaxın yerləşirdi, həm də məhsuldarlığa və duzun keyfiyyətinə görə daha sərfəli idi. [Ашурбейли С.Б. Очерк истории средневекового Баку. Баку-1964]

K.Qablits qeyd edirdi ki, Bakı xanlığının kəndlərinin sakinləri bağçılıqla və qismən maldarlıqla məşğul olurdular. [К.И.Габлиц. Исторический журнал бывшей в 1781 и 1782 гг. на Каспийском море Российской эскадры под командой флота капитана 2-го ранга графа Воиновича, с картою оного моря. Москва-1809]

Abşeron yarımadasının cənub-şərq hissəsində, yararlı torpaqları olmayan bəzi kəndlər istisna olmaqla, zəfəran becərilirdi. 1816-cı ilin məlumatlarına görə, burada 1207 zəfəran bağı var idi ki, onları təkcə kənd yox, həm də şəhər sakinləri becərirdilər. Zəfərandan müxtəlif məqsədlərlə - boya, ədviyyat, dərman və dezinfeksiya üsulu kimi istifadə olunurdu. Xanlıqda zəfəranın saxtalaşdırılması da müşahidə olunurdu və buna görə 100 rubldan 200 rubla qədər cərimə nəzərdə tutulurdu.

Bakıda həm də, əsasən, Rusiyadan alınan qalaydan, dəmirdən, poladdan müxtəlif metal məmulatlarının hazırlanması ilə məşğul olurdular. Bakıda zərbxana var idi və zərgərlik işi inkişaf edirdi. Burada qadınlar üçün hazırlanan qızıl-gümüş zinət əşyaları, bilərziklər, kəmərlər, sırğalar və s. xanlıqdan kənarda da məşhur idi.

Bakı yaxınlığında müxtəlif növ gillərin olması dulusçuluğun inkişafı üçün şərait yaradırdı. Burada bəzi növ keramika qablar hazırlanırdı. [Искендерова М.С. Бакинское ханство. Баку-1999]

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 17:29

Oğlunu işə düzəltmək istəyən ANA ALDADILDI

Xəbər
Bu gün, 16:00

Amerikalı ilə evləndi, vəhşicəsinə güllələndi - Azərbaycanlı müğənninin faciəvi sonu

Xəbər
Bu gün, 14:50

Badamdarlıların avtobus problemi - "Hər gün 3 manat taksiyə verə bilmərik"

Xəbər
Bu gün, 12:57

"Toyota Bakı Mərkəzi"nin əməkdaşı həbs edildi - 610 min manatlıq fırıldaq

Xəbər
Bu gün, 12:36

Azər Aydəmir aidiyyəti qurumlara MÜRACİƏT ETDİ

Xəbər
Bu gün, 11:07

Yol polisi sürücülərə MÜRACİƏT ETDİ

Səbail
Bu gün, 09:52

Bakının bitməyən tıxacı...

Xəbər
Dünən, 17:48

"Bank Respublika" "Access Bank"ı alır

Xəbər
Dünən, 17:38

Ağac bordürü aşırtdı, barmaqlıqları əydi - Tədbir görən isə yoxdur

Xəbər
Dünən, 16:39

Bəzi müəllimlər qız uşaqlarını ərə getməyə çağırır - Deputatdan İDDİA

Xəbər
Dünən, 15:03

Ərini basdırıb üstündə güllər əkən qadına HÖKM OXUNDU

Xəbər
Dünən, 14:00

"TikTok"da qız adı ilə bacısının keçmiş əri ilə danışıb evə çağırdı

Xəbər
Dünən, 13:50

"Məni qınadılar ki, qızından imtina etmisən, dedim ki, nə gic-gic danışırsınız?" - Xalq artisti əsəbiləşdi

Xəbər
Dünən, 12:01

"Koroğlu"da yeni dəyişiklik: Ekspres avtobuslar üçün ayrıca zolaq yaradıldı

Xəbər
Dünən, 11:57

Bakı metrosunda tarixi yenilik: "Avtovağzal"dan bütün stansiyalara getmək mümkün olacaq

Xəbər
Dünən, 10:01

"Atana deyərəm" – Yeniyetmə qızı gizli videosu ilə şantaj etdi

Xəbər
10 sentyabr 2026, 17:32

Dərsliklərə "sağlam qidalanma" mövzusu daxil ediləcək, kadr hazırlığı təkmilləşdiriləcək

Xəbər
10 sentyabr 2026, 16:56

Restorandan oğurladığı ətləri kasıblara payladı - Bakıda KURYOZ OLAY

Xəbər
10 sentyabr 2026, 15:30

İlham Mirzəyev xəstəxanadan evə buraxıldı

Xəbər
10 sentyabr 2026, 14:28

Döşəməni təmizlədikləri bez ilə eskalatorun tutacaqlarını SİLDİLƏR

Xəbər
10 sentyabr 2026, 12:11

Prezident Qaradağ rayonunda kağız və gigiyenik məhsulların istehsalı müəssisəsinin açılışında iştirak edib

Xəbər
10 sentyabr 2026, 11:21

Dövlət işçilərinə maaş əlavələri və mükafatlar belə veriləcək - Prezidentdən Fərman

Xəbər
10 sentyabr 2026, 10:49

Arvadını döyən stomatoloq: "Evdən 100 min manat götürdüyümü dedi, üzümə tüpürdü"

Xəbər
10 sentyabr 2026, 09:50

Bakıda kişi arvadını iş yerində döydü

Oxşar xəbərlər