top
Bakı xanlığının təsərrüfatı
13 may 2022, 01:50
- ↺ +

Bakı xanlığının təsərrüfatı

Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Abunə ol

XVIII əsrin ikinci yarısında Bakı xanlığının tarixində siyasi hadisələrin baş verməsinə baxmayaraq, bu dövrdə nisbi iqtisadi canlanma müşahidə olunurdu. Bu zamanlar Bakı xanlığının coğrafi mövqeyi, yerli resursların mövcudluğu onun iqtisadi inkişafına şərait yaradırdı.

Münbit torpağa malik olmayan Bakı xanlığı neft və duz kimi faydalı qazıntılarla zəngin idi. Abşeron yarımadasının əsas neft mənbələri Balaxanı, Suraxanı, Binəqədi kəndlərində yerləşirdi. Rus alim K.Qablits öz əsərində XVIII əsrin sonlarında Bakıda “Neft adası” adlanan yeri qeyd edirdi. Ehtimal olunur ki, bu, Pirallahı adası idi. Bu dövrdə Abşeronda 100-dən çox qara, 15-dən çox ağ neft quyuları mövcud olub. Neft Bakıda satılırdı, yaxud gəmilərlə Rusiyaya və İrana göndərilirdi. [К.И.Габлиц. Исторический журнал бывшей в 1781 и 1782 гг. на Каспийском море Российской эскадры под командой флота капитана 2-го ранга графа Воиновича, с картою оного моря. Москва-1809]  [Воскобойников. Минералогическое описание полуострова Апшерона, составляющего Бакинское ханство. Горный журнал, вып. 9, Санкт-Петербург-1827]

Bakı xanlığında ikinci mühüm gəlir mənbəyi Masazır, Zığ, Qala, Balaxanı göllərindən çıxarılan duz idi. Duz Şamaxı, Şəki xanlıqlarına, Rusiya və İrana ixrac edilirdi. Əsas duz mənbələri Masazır və Zığ gölləri idi: bu iki göl həm yaxın yerləşirdi, həm də məhsuldarlığa və duzun keyfiyyətinə görə daha sərfəli idi. [Ашурбейли С.Б. Очерк истории средневекового Баку. Баку-1964]

K.Qablits qeyd edirdi ki, Bakı xanlığının kəndlərinin sakinləri bağçılıqla və qismən maldarlıqla məşğul olurdular. [К.И.Габлиц. Исторический журнал бывшей в 1781 и 1782 гг. на Каспийском море Российской эскадры под командой флота капитана 2-го ранга графа Воиновича, с картою оного моря. Москва-1809]

Abşeron yarımadasının cənub-şərq hissəsində, yararlı torpaqları olmayan bəzi kəndlər istisna olmaqla, zəfəran becərilirdi. 1816-cı ilin məlumatlarına görə, burada 1207 zəfəran bağı var idi ki, onları təkcə kənd yox, həm də şəhər sakinləri becərirdilər. Zəfərandan müxtəlif məqsədlərlə - boya, ədviyyat, dərman və dezinfeksiya üsulu kimi istifadə olunurdu. Xanlıqda zəfəranın saxtalaşdırılması da müşahidə olunurdu və buna görə 100 rubldan 200 rubla qədər cərimə nəzərdə tutulurdu.

Bakıda həm də, əsasən, Rusiyadan alınan qalaydan, dəmirdən, poladdan müxtəlif metal məmulatlarının hazırlanması ilə məşğul olurdular. Bakıda zərbxana var idi və zərgərlik işi inkişaf edirdi. Burada qadınlar üçün hazırlanan qızıl-gümüş zinət əşyaları, bilərziklər, kəmərlər, sırğalar və s. xanlıqdan kənarda da məşhur idi.

Bakı yaxınlığında müxtəlif növ gillərin olması dulusçuluğun inkişafı üçün şərait yaradırdı. Burada bəzi növ keramika qablar hazırlanırdı. [Искендерова М.С. Бакинское ханство. Баку-1999]

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 11:40

Bir sıra vergi güzəştlərinin müddəti uzadılır

Xəbər
Bu gün, 11:35

Yaşa görə əmək pensiyasının orta məbləğinin 680 manat olacağı proqnozlaşdırılır

Xəbər
Bu gün, 10:44

Cinayətdə şübhəli bilinən 62 nəfər tutuldu

Siyasət
Bu gün, 10:36

Prezident: "Azərbaycan bundan sonra da Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin təşviqini dəstəkləyəcək"

Xəbər
Bu gün, 10:09

25 ilini yerin altında keçirən şairimizin doğum günüdür

Xəbər
Bu gün, 09:43

Vətən Müharibəsi Qəhrəmanına general-mayor rütbəsi verildi

Xəbər
Bu gün, 09:25

Bakının iki rayonunda işıq olmayacaq

Xəbər
Bu gün, 00:01

Vətən müharibəsinin 40-cı günü: XRONİKA

Xəbər
Dünən, 17:34

Azərbaycanda doğum azalır, müavinət artır: 1500 manat ailələrin qərarına təsir edəcəkmi? – ÖZƏL AÇIQLAMA

Xəbər
Dünən, 16:57

Bakıda temperatur 10 dərəcə düşəcək - leysan, şimşək...

Xəbər
Dünən, 15:58

Bakıda 66 yaşlı kişi dələduzluğa görə HƏBS EDİLDİ

Xəbər
Dünən, 15:09

Gələn il pensiyaların 7,5 faiz artırılması proqnozlaşdırılır

Xəbər
Dünən, 14:15

Bakıda qəza: avtomobil klinikaya çırpıldı - FOTOLAR

Xəbər
Dünən, 13:25

Arvadını küçədə güllələyib öldürmüşdü, məhkəməsi başlayır

Xəbər
Dünən, 12:52

Birinci kurs tələbəsi vəfat etdi

Xəbər
Dünən, 11:36

Nərimanov rayonunda 16 mərtəbəli yaşayış binasında yanğın oldu

Xəbər
Dünən, 11:21

3 yaşınadək uşağı olan analara hər ay 100 manat verilə bilər

Xəbər
Dünən, 11:19

Gələn ildən uşağın doğulmasına görə müavinət 1500 manat ola bilər

Xəbər
Dünən, 10:29

Bakıda 80 yaşlı kişini maşın vurub öldürdü

Xəbər
Dünən, 09:34

Bakıda və bölgələrdə təhlükəli vəziyyət ilə bağlı TƏCİLİ XƏBƏRDARLIQ

Xəbər
Dünən, 09:30

Bakının bu ərazilərində İŞIQ OLMAYACAQ - Masazır, Sulutəpə...

Xəbər
Dünən, 00:01

Vətən müharibəsinin xronikası: 4 noyabr

Xəbər
03 noyabr 2026, 18:00

Qardaşına "keçəl" dedi - işə məhkəmədə baxıldı

Xəbər
03 noyabr 2026, 17:39

Canlı yayımda xəmir yoğuran qadın qəfil vəfat etdi - Bakıda

Oxşar xəbərlər