top
Xəzərin tarixində ən böyük dəniz döyüşü hesab edilən Səngi Muğan döyüşü
09 dekabr 2023, 08:00
- +

Xəzərin tarixində ən böyük dəniz döyüşü hesab edilən Səngi Muğan döyüşü

1669-cu ildə Xəzər dənizində Stepan Razinin kazakları ilə Səfəvi donanması arasında Svinoy adasının yaxınlığında döyüş baş verib. Ehtimal edilir ki, həmin ada Bakı arxipelaqına daxil olan Səngi Muğan adasıdır. Bu döyüş rusların XVII əsrdə dəniz döyüşlərində ən böyük qələbəsi və eyni zamanda Xəzərin tarixində ən böyük dəniz döyüşü hesab edilir.

Sahilboyu kəndləri talan edən Razin Bakı yaxınlığındakı Səngi Muğan adasında düşərgə salmışdı. Bu zaman Rusiya hökuməti kazak üsyanlarını yatırmaq üçün İran şahı Süleymandan kömək istəyir. O, Astrabad valisi astaralı Məmməd xanı Razini məğlub etməyə göndərir. [Шефов Николай Александрович. "Битвы России". Москва-2006]

Səfəvi əsgərləri dayaz boğazı keçərək adada kazakların əks-istiqamətində mövqe tuturlar. Ümumi yığıncaqda ölkənin qarət edilməsi nəticəsində varlanan başçılar geri çəkilmənin tərəfdarı idilər. Ancaq çoxluq təşkil edən kasıb təbəqə döyüşə girmədən getməyin utandırıcı olmasını bildirərək qərara təsir göstərirlər. Səfəvi gəmiləri bir-birinə dəmir zəncirlərlə bağlanmışdı. Onların hədəfi kazakları dövrəyə alaraq heç birinin qaçmasına imkan verməmək olmuşdur. Ancaq döyüşdə bir yanlışlıq döyüşün taleyini kazakların lehinə həll etdi.

Razin donanmanı açıq dənizə çıxarmaq istəyirdi. Səbəb isə burada kazak gəmilərinin daha çevik olması idi. Özlərini qorxub qaçan kimi nümayiş etdirən kazaklar açıq dənizə istiqamətlənirlər. Buna aldanan Səfəvi donanması kazakları təqib edir. Sahildən xeyli uzaqlaşdıqdan sonra kazaklar gəmilərini geri çevirərək güclü artilleriya atəşinə başlayırlar. [Кемпфер Э. Записки о персидском походе Степана Разина// Иностранные известия о походе Степана Разина. Материалы и исследования. Лениград-1975]

Razinin olduğu gəminin təcrübəli topçusu silahı pambıq və neftlə dolduraraq Məmməd Xanın gəmisinə yandırıcı atəş açır. Nəticədə Məmməd Xanın olduğu gəmi partlayış nəticəsində böyük zərər görür. Bir-birinin ardınca səfəvi gəmiləri kazaklar tərəfindən batırılırdı. Gəmilərin bir-birinə bağlanması manevr imkanlarını daraldırdı. Səfəvi donanmasından yalnız 3 gəmi qurtula bilmişdir. Onlardan birində isə Məmməd Xan xilas olmuşdur. [Кемпфер Э. Записки о персидском походе Степана Разина// Иностранные известия о походе Степана Разина. Материалы и исследования. Лениград-1975] [Шефов Николай Александрович. "Битвы России". Москва-2006]

Valinin oğlu və qızı əsir götürülür. Rəvayətə görə, Razin bu qıza aşiq olur, lakin sonra geriyə qayıdarkən ona çoxlu qənimət verən Volqa çayına qurban vermək qərarına gəlir və qızı çaya atır. Üzərindən 200 il keçdikdən sonra bu hadisədən təsirlənən rus şair Dmitri Sadovnikov şeir yazır. Şeirinə indiyə qədər bilinməyən bir bəstəkar tərəfindən mahnı bəstələnir. Səfəvi şahzadəsinin şərəfinə yazılan “İz-za ostrova na strejen” adlı parça hələ də Rusiyada məşhurdur. [Стрейс Я.Я. Три путешествия. Москва-1935]

[video width="1080" height="1080" mp4="https://bakuplus.az/storage/photos/2023/12/sequence-022.mp4"][/video]

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 11:07

Yol polisi sürücülərə MÜRACİƏT ETDİ

Səbail
Bu gün, 09:52

Bakının bitməyən tıxacı...

Xəbər
Dünən, 17:48

"Bank Respublika" "Access Bank"ı alır

Xəbər
Dünən, 17:38

Ağac bordürü aşırtdı, barmaqlıqları əydi - Tədbir görən isə yoxdur

Xəbər
Dünən, 16:39

Bəzi müəllimlər qız uşaqlarını ərə getməyə çağırır - Deputatdan İDDİA

Xəbər
Dünən, 15:03

Ərini basdırıb üstündə güllər əkən qadına HÖKM OXUNDU

Xəbər
Dünən, 14:00

"TikTok"da qız adı ilə bacısının keçmiş əri ilə danışıb evə çağırdı

Xəbər
Dünən, 13:50

"Məni qınadılar ki, qızından imtina etmisən, dedim ki, nə gic-gic danışırsınız?" - Xalq artisti əsəbiləşdi

Xəbər
Dünən, 12:01

"Koroğlu"da yeni dəyişiklik: Ekspres avtobuslar üçün ayrıca zolaq yaradıldı

Xəbər
Dünən, 11:57

Bakı metrosunda tarixi yenilik: "Avtovağzal"dan bütün stansiyalara getmək mümkün olacaq

Xəbər
Dünən, 10:01

"Atana deyərəm" – Yeniyetmə qızı gizli videosu ilə şantaj etdi

Xəbər
10 sentyabr 2026, 17:32

Dərsliklərə "sağlam qidalanma" mövzusu daxil ediləcək, kadr hazırlığı təkmilləşdiriləcək

Xəbər
10 sentyabr 2026, 16:56

Restorandan oğurladığı ətləri kasıblara payladı - Bakıda KURYOZ OLAY

Xəbər
10 sentyabr 2026, 15:30

İlham Mirzəyev xəstəxanadan evə buraxıldı

Xəbər
10 sentyabr 2026, 14:28

Döşəməni təmizlədikləri bez ilə eskalatorun tutacaqlarını SİLDİLƏR

Xəbər
10 sentyabr 2026, 12:11

Prezident Qaradağ rayonunda kağız və gigiyenik məhsulların istehsalı müəssisəsinin açılışında iştirak edib

Xəbər
10 sentyabr 2026, 11:21

Dövlət işçilərinə maaş əlavələri və mükafatlar belə veriləcək - Prezidentdən Fərman

Xəbər
10 sentyabr 2026, 10:49

Arvadını döyən stomatoloq: "Evdən 100 min manat götürdüyümü dedi, üzümə tüpürdü"

Xəbər
10 sentyabr 2026, 09:50

Bakıda kişi arvadını iş yerində döydü

Xəbər
09 sentyabr 2026, 21:59

10 ilin acı statistikası: istirahət məkanlarında 21 ölüm - ARAŞDIRMA

Xəbər
09 sentyabr 2026, 20:58

Xətaidə pivə zavodundan Xəzərə çirkab su axıdılır? – Araşdırma başladı + YENİLƏNİB

Xəbər
09 sentyabr 2026, 17:53

"Həndbolçularımız işıqsız, suyun olmadığı şəraitdə məşq edirdilər" - Federasiyasının idman direktoru

Xəbər
09 sentyabr 2026, 17:37

Bakıda qolları olmayan körpə doğuldu - Anası İMTİNA ETDİ

Xəbər
09 sentyabr 2026, 16:28

Nəcəf Nəcəfovun məzarı üzərindəki barelyefi oğurlayan TUTULDU - YENİLƏNİB

Oxşar xəbərlər