top
Xəzərin tarixində ən böyük dəniz döyüşü hesab edilən Səngi Muğan döyüşü
09 dekabr 2023, 08:00
- +

Xəzərin tarixində ən böyük dəniz döyüşü hesab edilən Səngi Muğan döyüşü

1669-cu ildə Xəzər dənizində Stepan Razinin kazakları ilə Səfəvi donanması arasında Svinoy adasının yaxınlığında döyüş baş verib. Ehtimal edilir ki, həmin ada Bakı arxipelaqına daxil olan Səngi Muğan adasıdır. Bu döyüş rusların XVII əsrdə dəniz döyüşlərində ən böyük qələbəsi və eyni zamanda Xəzərin tarixində ən böyük dəniz döyüşü hesab edilir.

Sahilboyu kəndləri talan edən Razin Bakı yaxınlığındakı Səngi Muğan adasında düşərgə salmışdı. Bu zaman Rusiya hökuməti kazak üsyanlarını yatırmaq üçün İran şahı Süleymandan kömək istəyir. O, Astrabad valisi astaralı Məmməd xanı Razini məğlub etməyə göndərir. [Шефов Николай Александрович. "Битвы России". Москва-2006]

Səfəvi əsgərləri dayaz boğazı keçərək adada kazakların əks-istiqamətində mövqe tuturlar. Ümumi yığıncaqda ölkənin qarət edilməsi nəticəsində varlanan başçılar geri çəkilmənin tərəfdarı idilər. Ancaq çoxluq təşkil edən kasıb təbəqə döyüşə girmədən getməyin utandırıcı olmasını bildirərək qərara təsir göstərirlər. Səfəvi gəmiləri bir-birinə dəmir zəncirlərlə bağlanmışdı. Onların hədəfi kazakları dövrəyə alaraq heç birinin qaçmasına imkan verməmək olmuşdur. Ancaq döyüşdə bir yanlışlıq döyüşün taleyini kazakların lehinə həll etdi.

Razin donanmanı açıq dənizə çıxarmaq istəyirdi. Səbəb isə burada kazak gəmilərinin daha çevik olması idi. Özlərini qorxub qaçan kimi nümayiş etdirən kazaklar açıq dənizə istiqamətlənirlər. Buna aldanan Səfəvi donanması kazakları təqib edir. Sahildən xeyli uzaqlaşdıqdan sonra kazaklar gəmilərini geri çevirərək güclü artilleriya atəşinə başlayırlar. [Кемпфер Э. Записки о персидском походе Степана Разина// Иностранные известия о походе Степана Разина. Материалы и исследования. Лениград-1975]

Razinin olduğu gəminin təcrübəli topçusu silahı pambıq və neftlə dolduraraq Məmməd Xanın gəmisinə yandırıcı atəş açır. Nəticədə Məmməd Xanın olduğu gəmi partlayış nəticəsində böyük zərər görür. Bir-birinin ardınca səfəvi gəmiləri kazaklar tərəfindən batırılırdı. Gəmilərin bir-birinə bağlanması manevr imkanlarını daraldırdı. Səfəvi donanmasından yalnız 3 gəmi qurtula bilmişdir. Onlardan birində isə Məmməd Xan xilas olmuşdur. [Кемпфер Э. Записки о персидском походе Степана Разина// Иностранные известия о походе Степана Разина. Материалы и исследования. Лениград-1975] [Шефов Николай Александрович. "Битвы России". Москва-2006]

Valinin oğlu və qızı əsir götürülür. Rəvayətə görə, Razin bu qıza aşiq olur, lakin sonra geriyə qayıdarkən ona çoxlu qənimət verən Volqa çayına qurban vermək qərarına gəlir və qızı çaya atır. Üzərindən 200 il keçdikdən sonra bu hadisədən təsirlənən rus şair Dmitri Sadovnikov şeir yazır. Şeirinə indiyə qədər bilinməyən bir bəstəkar tərəfindən mahnı bəstələnir. Səfəvi şahzadəsinin şərəfinə yazılan “İz-za ostrova na strejen” adlı parça hələ də Rusiyada məşhurdur. [Стрейс Я.Я. Три путешествия. Москва-1935]

[video width="1080" height="1080" mp4="https://bakuplus.az/storage/photos/2023/12/sequence-022.mp4"][/video]

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 10:58

Kirayənişin sevgilisinə görə araq butulkasını ev sahibinin başına vurdu

Xəbər
Bu gün, 10:55

Ümummilli lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsinin 57-ci ildönümüdür

Xəbər
Dünən, 17:09

"Neftçi" FK-nın yeni transferləri azarkeşlərlə görüşəcək - Klubdan AÇIQLAMA

Xəbər
Dünən, 12:18

Bakıda gənc oğlan HOTELDƏ ÖLDÜ

Xəbər
Dünən, 11:48

"TikTok" 3 ay ərzində Azərbaycanda 590 min videonu silib

Xəbər
Dünən, 11:10

Naibə Allahverdiyevanın adından dələduzluq

Xəbər
Dünən, 10:18

Sabah Bakı və Abşeron üzrə pensiyalar ödəniləcək

Xəbər
12 iyul 2026, 21:00

13-19 iyul tarixlərinin HƏFTƏLİK BÜRC PROQNOZU

Xəbər
12 iyul 2026, 00:01

Tovuz döyüşlərinin başlamasından altı il keçir

Xəbər
11 iyul 2026, 18:00

Dələduzluq edən 6 nəfər saxlanıldı

Xəbər
11 iyul 2026, 17:05

İş yerindən 6000 manat oğurlayan satıcı saxlanıldı

Xəbər
11 iyul 2026, 16:05

AQTA-dan şokoladla bağlı xəbərdarlıq

Xəbər
11 iyul 2026, 15:05

Bakının 3 əsas küçəsində hərəkət tam məhdudlaşdırılacaq

Xəbər
11 iyul 2026, 14:05

Bakıda avtomobil süpürgəçini vurdu

Xəbər
11 iyul 2026, 13:05

Sabah Bakıda 34 dərəcə isti olacaq

Xəbər
11 iyul 2026, 12:09

22 yaşlı motosikletçi dəhşətli qəzada öldü - VİDEO

Xəbər
11 iyul 2026, 11:09

FHN çimərliyə gedənlərə müraciət etdi

Xəbər
11 iyul 2026, 10:58

Bakıda ad gününə görə dava düşdü

Xəbər
11 iyul 2026, 10:30

Axtarışda olan 83 nəfər saxlanıldı

Xəbər
11 iyul 2026, 09:37

Xanım sürücülərimiz 60 000 km-dən çox yol qət etdilər: 0 qəza, 0 tənbeh

Xəbər
10 iyul 2026, 17:20

Azərbaycan futbolunda TARİXİ UĞUR

Xəbər
10 iyul 2026, 16:24

Xırdalanda evin pəncərəsindən yıxılan 3 yaşlı uşaq sağ qaldı

Xəbər
10 iyul 2026, 14:24

Sabah 36 dərəcə isti olacaq

Xəbər
10 iyul 2026, 13:30

İngilislərə futbol dərsi keçən, ilk futbol klubunu quran bakılı Mer Kampan

Oxşar xəbərlər