Multimilyonçu, XX əsrdə Bakıda ən böyük neft sahibkarı, xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağı oğlu Tağıyev 1823-cü il yanvar ayının 25-də Bakıda çəkməçi ailəsində doğulub.
Tağıyev 10 yaşında anasını itirib. Ailədəki ağır vəziyyət onu işləməyə vadar etdiyindən tikintidə günü 6 qəpiyə palçıq daşıyıb. 12 yaşında daş yonub. 15 yaşında daşqoyan-bənna kimi işləyib. Bir qədər pul topladıqdan sonra iki mağaza alıb orada sənaye məhsulu satmağa başlayıb. Tağıyev 1870-ci ildə kerosin almaq üçün iki çəni olan zavod tikib. Kerosinə o vaxt tələbat çox idi. Tağıyev 1872-ci ildə neft çıxarma sahəsinə kapital qoyaraq iki quyu qazdırıb. 1886-cı ildə neft istehsalı və neftayırma ilə məşğul olan, paya əsaslanan firma açıb. 1897-ci ildə özünün şəxsi firmasını yaradıb. XX əsrin əvvəlində toxuculuq sənayesi yaratmaq məqsədilə Rusiyada parça istehsal edən çox böyük bir fabrik tikib. "Xəzər manufaktura cəmiyyətini" yaradıb. Ticarət əməliyyatları aparmaq üçün 1914-cü ildə başqa iş adamları ilə birgə kommersiya bankı yaradaraq idarə heyətinin sədri seçilib. 1916-cı ildə "Balıq sənayesi ilə məşğul olan aksioner cəmiyyətini" təşkil edərək balıqçı torları alıb, vətəgələr yaradıb, balıqçılıq təsərrüfatını təşkil edib. Dağıstanda və Azərbaycanda balığı konservləşdirən, qurudan zavodlar tikib, soyuducu kameralar yaradıb. 1917-ci ilin sonunda Z. Tağıyevin mülkiyyəti 30 milyon rubl olub. O, əliaçıqlıqla xeyriyyə işlərinə vəsait ayırıb, bu günün özündə də fəaliyyət göstərən məktəb və teatr, qızlar məktəbi açıb, onlar üçün ayrıca bina tikdirib. Qəzet və jurnal təsis edib. Onun vəsaiti hesabına Azərbaycanın oğul və qızları İngiltərə, Almaniya, Fransa və Rusiyada təhsil alıblar. Nəriman Nərimanov, Məmməd Əmin Rəsulzadə və başqaları onun vəsaitilə oxuyub.
Tağıyev Azərbaycanda təhsilin, mədəniyyətin formalaşmasına və inkişafına kömək edib. Əbəs yerə deyil ki, Azərbaycan xalqı ona millətin atası adını vermişdi.
Tağıyev Rusiya imperiyasının, Buxara əmirinin, İranın ordenlərilə təltif olunmuşdu. Azərbaycanda kommunist rejimi qurulanda Z. Tağıyev könüllü olaraq özünün bütün mülkiyyətini Azərbaycan kommunist hökumətinə bağışlamışdı.
O, Sovet hökümətinin ona ömrünün axırınadək təhkim etdiyi Mərdəkandakı bağında 1924-cü il sentyabrın 1-də 86 yaşında vəfat edib.
