Bu gün yerli media orqanları və sosial şəbəkələr Binəqədi ərazisində baş verən insidentlə çalxalandı. Məlum olub ki, 4 nəfər şəxs bir nəfərə hücum edərək, həm avtomobilini, həm də özünü əzişdiriblər. Sonradan polis hərəkətə keçərək, bir nəfəri təkləyib döyən şəxsləri saxlayıb və barələrində həbs qətimkan tədbiri seçilib. Xəbər və videoçarx ildırım sürəti ilə sosial şəbəkələrdə yayıldı və ardınca qızğın müzakirələr, mübahisələr gətirdi. Hər zaman olduğu kimi, bu dəfə də sosial şəbəkə istifadəçiləri əsasən iki hissəyə bölündülər. Adəti üzrə, dəyənəklə günün günorta çağı insanların gözü qarşısında avtomobilə hücum edən və sürücünü döyənlərə haqq verənlər də tapıldı, onları qınayan da. Amma etiraf etmək lazımdır ki, birincilərin sayı ikincilərdən daha çox oldu. İşin maraqlı tərəfi və müzakirələrin şiddət alması əsl səbəb üzə çıxandan sonra başladı. Necə deyərlər, status və rəylərdə əsl həngamə qopdu. Artıq rəylərdə bir-birini təhqir edən, söyən, beysbol dəyənəyi ilə onun fikrinə qarşı çıxanları görüşə çağıranlar...
Əsl səbəbə gəldikdə, məlum olub ki, döyülən şəxs “TikTok” sosial şəbəkəsində bir qadın istifadəçiyə mesaj yazıb. O da bunu ərinə deyib. Əri də dostlarını və yaxınlarını, tanışlarını yığaraq məsələyə dəyənəklə aydınlıq gətirib. Nəticə isə göz qarşısında: döyülən bir şəxs (vəhşicəsinə döyülən, çünki kadrlardan da baş-gözünün qan içində olduğu görünür), dəyənəklə xurd-xəşil edilən avtomobil və həbs edilən 4 nəfər.
İndi məsələlərə bir az fərqli prizmadan yanaşaq. Artıq sosial şəbəkələrin insanların həyatında problemə, faciəyə çevrildiyi nə ilk halla rastlaşırıq, nə də bunun son olacağını bilirik. Bəyəm sosial şəbəkədə yazılan mesaja görə dağılan ailələr, bıçaqlanan gənclər, döyülən qadınlar, öldürülən qızlar az olub? Səbəb? Sadədir, biz hələ də sosial şəbəkələrə sırf tanışlıq məqsədi ilə daxil oluruq (söhbət böyük əksəriyyətdən gedir). Nə vaxta qədər ki, sosial şəbəkədən sırf tanışlıq, “qız tutmaq”, “xala tutmaq” məqsədi ilə istifadə ediləcək, boşanmalar da olacaq, döyülmələr də, qətllər də. Öncə biz beyinlərdə inqilab etməliyik. Sosial şəbəkədən məlumat öyrənmək, yeniliklərdən xəbərdar olmaq üçün istifadə etməliyik. Hansısa qəşəng qızın və ya xanımın fotosunun, videosunun altına küçə iti sürüsü kimi yayılaraq Azərbaycan dilinin qrammatik qaydalarını və əlifbasının anasını ağladaraq, “çox gözəlsiniz”, “salam xanım”, “Allah sizi qorusun”, “Çox qəmli baxışlarınız var, səbəbini özəldə deyə bilərsiniz” tipli rəylər yazmaq düşüklük, iyrənclik, bəsitlik və cahillikdir. Tanımadığı qadına, qıza ağına-bozuna baxmadan rəy yazmağın nəticəsini bu gün Binəqədidə gördük. Mən əsla o 4 nəfər əli dəyənəkliyə haqq qazandırmıram. Əgər ortada bir sataşma varsa, onu həll etməyin min bir üsulu var. O dörd nəfərin müraciət etdiyi üsul isə ən primitiv və ən mənasız üsuldur.
İndi nəticə nə olacaq? Video kadrlardan da rahat görünür, ortada bir cinayət əməli var və hüquqi dövlətin vətəndaşı olduğumuz üçün bilirik ki, bu əməl və əməllər cəzalandırılacaq. Bir mesajın güdazına gedən 4 nəfərin neçə il həbs cəzası alacağı məlum deyil. Lap tutaq ki, 1 il, iki il. Onlardan neçəsi evlidir, neçəsinin övladı var, neçəsinin valideyni yaşlı və ya xəstədir bilmirəm. Amma bir anlıq düşünək, bir il, iki il övladından uzaq qalırsan, onun böyüməyində, yetişməsində, formalaşmasında iştirak edə bilmirsən. Bununla da ona sağalmaz travma yaşadırsan. Yaşlı atan, anan, doğmaların yolunu gözləyəcək, ömürlərindən ömür gedəcək. Yadımdadır, “Rezonans” proqramının çəkilişləri üçün həbsxanalarda məhkumlarla söhbət edəndə bir ağızdan dedikləri bir söz vardı, 10 saniyə səbir etmək, düşünmək. 10 saniyə düşünüb, səbir etmədinsə, nəticəsi dörd divar, zindandır. Bəs bu dörd nəfərin belə bir aqibətlə üzləşməsi bir “TikTok” mesajına dəyərdimi? Məncə, düşünək. Çünki insan həyata bir dəfə gəlir. O qısa ömrün bir neçə ilini düşünülməmiş addım sayəsində dəmir barmaqlıq arxasında keçirməyə dəyərmi?
Kamran Rza
