Gözəl və yaraşıqlı görünmək insanların ən təbii və eyni zamanda ən böyük arzularından biridir. Hər kəs görünüşü ilə özünü daha yaxşı hiss etmək və cəmiyyətin gözləntilərinə cavab vermək istəyir. Geyim insanların xarici görünüşünü ifadə edən əsas elementlərdən biri olmaqla yanaşı, rahatlıq və funksionallıq baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir. O, həm də sosial statusumuzu, şəxsiyyətimizi və dünyaya baxışımızı əks etdirən mühüm bir vasitədir. Hər gün geyindiyimiz paltarlar bizə yalnız rahatlıq və istilik təmin etməklə kifayətlənmir, eyni zamanda ətrafdakılarla əlaqə qurmağımıza da təsir edir.
Çox, yoxsa bahalı geyinirik?
Geyim seçimi bir çox fərqli amillərdən - dəb trendləri, şəxsi zövqlər, iqtisadi imkanlar və sosial vəziyyətdən asılı olaraq dəyişir. Hər mövsüm yeni kolleksiyalar və dizaynlarda buraxılan markalar insanların geyimlə bağlı xərclərini artıran əsas amillərdən biridir. Moda dünyasında yeni məhsulların təqdim edilməsi ilə insanlar köhnə paltarları çıxarıb yeni geyimlər alır.
Modern.az-ın Dövlət Statistika Komitəsindən əldə etdiyi məlumata görə, Azərbaycanda son 10 ildə əhalinin geyimə xərclədiyi vəsait 2,1 dəfə artıb. 2014-cü ildə bu sektorun dövriyyəsi 3,9 milyard manatdan 2023-cü ildə 8,4 milyard manata yüksəlib.
Başqa sözlə, 1 nəfər ildə orta hesabla 840 manat, ayda 70 manatlıq geyim alıb. Bu göstəricilər bir il əvvəllə müqayisədə 5,5 faiz çox olub. Bu ilin 10 ayında isə geyimə xərclənən vəsait 6,8 milyard manat, adambaşına təxminən 680 manat təşkil edib. Bu məbləğ gəlir səviyyəsindən asılı olaraq dəyişir. İmkana görə minimum tələbatdan tutmuş lüks brendlərin alınmasınadək geyimə pul xərclənir.
Azərbaycanda geyimə olan tələbat yalnız gündəlik həyatla məhdudlaşmır, eyni zamanda iş dünyasında və sosial tədbirlərdə də böyük əhəmiyyət kəsb edir. Araşdırmalar göstərir ki, paltarın 40-50 faizi işgüzar məqsədlər, 20-30 faizi xüsusi günlər və bayramlar, qalanı gündəlik istifadə üçün alınır.
Statistik məlumatlara görə, Azərbaycanda ildə 4,2 milyon cüt corab, 680 min ədəd üst geyimi, 940 min ədəd alt geyimi, 750 min cüt ayaqqabı istehsal olunur. Hazırda ölkədə geyimə tələbatın əksər hissəsi idxal hesabına ödənilir. Papaqdan tutmuş ayaqqabıyadək məhsulların çoxunu xaricdən alırıq. Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatlarına görə, 2023-cü ildə xarici ölkələrdən Azərbaycana 178 milyon dollarlıq paltar və geyim ləvazimatları, 51 milyon dollarlıq digər toxuculuq məmulatları, 136 milyon dollarlıq ayaqqabı, 9,7 milyon dollarlıq baş geyimi gətirilib.
Onlayn paltar alış-verişi
Mütəxəssislərin fikrincə, son 10 ildə geyim xərclərinin artması həm iqtisadi, həm də sosial amillərlə bağlıdır. İqtisadiyyatda baş verən inkişaflar insanların alıcılıq qabiliyyətini artırıb, eyni zamanda, sosial şəbəkələr və moda trendləri cəmiyyətdə geyimə olan marağı daha da gücləndirib. Nəticədə insanlar yalnız dəbli olmaqla kifayətlənməyib, həm də brend və keyfiyyətli məhsullara üstünlük verməyə başlayıblar.
Xaricilər də geyimlərindən qalmırlar
ABŞ
ABŞ dünyada geyimə ən çox pul xərcləyən ölkələrdən biridir. ABŞ vətəndaşları ildə geyim və ayaqqabıya 600 milyard dollar xərcləyirlər. Başqa sözlə, bir amerikalı il ərzində geyimə təxminən 1800 dollar pul xərcləyir.
Avropa ölkələri
Avropada geyimə xərclənən vəsaitin miqdarı ölkələrdən asılı olaraq fərqlənir. Almaniyada bir nəfər ildə geyimə təxminən 700-800 avro pul xərcləyir. Fransada bu rəqəm 1000 avro, Böyük Britaniyada 800 funt sterlinq təşkil edir.
Yaponiya
Yaponiya da geyimə xərclənən vəsaitin çox olduğu ölkələrdən biridir. Yaponiya əhalisi geyim və ayaqqabılara təxminən təxminən 100 milyard dollar pul sərf edir.
Çin
Çinli istehlakçılar ildə təxminən 6 trilyon dollar geyimə sərf edirlər. Bir çinli ildə 400-500 dollar arasında geyimə pul xərcləyir.
