top
Tağı Şahbazi: Sovet repressiyalarının qurbanı olan BDU-nun ilk azərbaycanlı rektoru
23 may 2023, 09:00
- +

Tağı Şahbazi: Sovet repressiyalarının qurbanı olan BDU-nun ilk azərbaycanlı rektoru

Tağı Abbas oğlu Şahbazi 2 iyul 1892-ci ildə Bakıda, yoxsul ailədə anadan olub. Yazıçı “Simurq” təxəllüsü ilə tanınıb.

Şahbazi ibtidai təhsilini mollaxanada alıb. O, 1902-1905-ci illərdə rus-tatar məktəbində, sonra isə Bakı real məktəbində təhsilini davam etdirib.

Ədəbi fəaliyyətinə 1908-ci ildə “Fəhlələrin uşaqları” əsəri ilə başlayıb. Həmin illərdə o, Lev Tolstoyun “İnsana çoxmu yer lazımdır” əsərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib. Şahbazi 1913-cü ildə Xarkov universitetinin Fizika və Riyaziyyat fakültəsinin təbiət şöbəsinə daxil olub. 1914-cü ildə o, universitetin Tibb şöbəsinə keçib. [Tağı Şahbazi(Simurq). Bakı-1967]

Şahbazi 1915-ci ildə “Sosial-Demokrat Bolşevik Firqəsi”nin tələbə fraksiyasına daxil olub. Fevral inqilabından sonra o, 1917-ci ildə Bakıya qayıdıb. 1917-ci ildə yazıçı “Hümmət” təşkilatında və eyniadlı qəzetdə çalışıb. 1918-ci ildə o, Xarkovda təhsilini davam etdirib. 1919-cu ildə yazıçı Moskvada Xalq Milli İşlər Komissarlığı Zaqafqaziya müsəlmanları şöbəsinin katibi, Şərq Xalqları Kommunist təşkilatları bürosunda məlumat şöbəsinin müdiri olub.

1920-1921-ci illərdə Şahbazi Bakı səhiyyə şöbəsinin müdiri, 1922-1923-cü illərdə Azərbaycan Xalq Maarif Komissarının müavini, 1923-cü ildə “Maarif və mədəniyyət” jurnalının redaktoru, 1923-1926-cı illərdə Azərbaycan MİK katibi vəzifələrində çalışıb. [Абузар Багиров. Мастер коротких рассказов. Литература No 1 (103), 2020]

1927-ci ildə Şahbazi indiki BDU-nun rektoru təyin edilib. O, universitetin ilk azərbaycanlı rəhbəri idi. Onun dövründə universitetdə Azərbaycan bölməsi açılır, xaricdən kadrlar dəvət olunur, azərbaycanlı tələbələrin sayı artır. [Афет Ислам. Правда о первом ректоре-азербайджанце. Каспiй.-2018.- 7 марта.- С.13.]

Yazıçının təşəbbüsü ilə əvvəllər Abdallar adlanan şəhərə yaxınlıqdakı dağın adına uyğun olaraq, Laçın adı verilmişdir. [Savalan Fərəcov. Mollaxanadan rektorluğa. Mədəniyyət.- 2014.- 2 iyul.- S. 15.]

1930-1937-ci illərdə Azərbaycan Xalq Səhiyyə Komissarının müavini vəzifələrində çalışıb və bədii yaradıcılıqla məşğul olub. Onun “Quşlar kimi azadə”, “İyi aləm”, “Aclar”, “Azadlıq üçün cinayət”, “Zərifə” və s. hekayələrində istismar dünyası, dini fanatizmin tənqidi, qadın azadlığı mövzuları əsas yer tutur.

Şahbazi 1937-ci ildə əks-inqilabçı kimi KP sıralarından çıxarılır və 11 iyunda həbs edilir. O, ağır işgəncələrə məruz qalır. 2 yan­var 1938-ci ildə 15 dəqiqəlik qa­pa­lı məh­kə­mədə Şah­ba­ziyə ölüm hökmü çı­хa­rılır və o, həmin gün güllələnir. [Абузар Багиров. Мастер коротких рассказов. Литература No 1 (103), 2020]

Tağı Şahbazi 1956-cı ildə bəraət alıb. Yazıçının məzarının harada olduğu hələ də məlum deyil.

 

Son xəbərlər

Xəbər
Bu gün, 17:29

Oğlunu işə düzəltmək istəyən ANA ALDADILDI

Xəbər
Bu gün, 16:00

Amerikalı ilə evləndi, vəhşicəsinə güllələndi - Azərbaycanlı müğənninin faciəvi sonu

Xəbər
Bu gün, 14:50

Badamdarlıların avtobus problemi - "Hər gün 3 manat taksiyə verə bilmərik"

Xəbər
Bu gün, 12:57

"Toyota Bakı Mərkəzi"nin əməkdaşı həbs edildi - 610 min manatlıq fırıldaq

Xəbər
Bu gün, 12:36

Azər Aydəmir aidiyyəti qurumlara MÜRACİƏT ETDİ

Xəbər
Bu gün, 11:07

Yol polisi sürücülərə MÜRACİƏT ETDİ

Səbail
Bu gün, 09:52

Bakının bitməyən tıxacı...

Xəbər
Dünən, 17:48

"Bank Respublika" "Access Bank"ı alır

Xəbər
Dünən, 17:38

Ağac bordürü aşırtdı, barmaqlıqları əydi - Tədbir görən isə yoxdur

Xəbər
Dünən, 16:39

Bəzi müəllimlər qız uşaqlarını ərə getməyə çağırır - Deputatdan İDDİA

Xəbər
Dünən, 15:03

Ərini basdırıb üstündə güllər əkən qadına HÖKM OXUNDU

Xəbər
Dünən, 14:00

"TikTok"da qız adı ilə bacısının keçmiş əri ilə danışıb evə çağırdı

Xəbər
Dünən, 13:50

"Məni qınadılar ki, qızından imtina etmisən, dedim ki, nə gic-gic danışırsınız?" - Xalq artisti əsəbiləşdi

Xəbər
Dünən, 12:01

"Koroğlu"da yeni dəyişiklik: Ekspres avtobuslar üçün ayrıca zolaq yaradıldı

Xəbər
Dünən, 11:57

Bakı metrosunda tarixi yenilik: "Avtovağzal"dan bütün stansiyalara getmək mümkün olacaq

Xəbər
Dünən, 10:01

"Atana deyərəm" – Yeniyetmə qızı gizli videosu ilə şantaj etdi

Xəbər
10 sentyabr 2026, 17:32

Dərsliklərə "sağlam qidalanma" mövzusu daxil ediləcək, kadr hazırlığı təkmilləşdiriləcək

Xəbər
10 sentyabr 2026, 16:56

Restorandan oğurladığı ətləri kasıblara payladı - Bakıda KURYOZ OLAY

Xəbər
10 sentyabr 2026, 15:30

İlham Mirzəyev xəstəxanadan evə buraxıldı

Xəbər
10 sentyabr 2026, 14:28

Döşəməni təmizlədikləri bez ilə eskalatorun tutacaqlarını SİLDİLƏR

Xəbər
10 sentyabr 2026, 12:11

Prezident Qaradağ rayonunda kağız və gigiyenik məhsulların istehsalı müəssisəsinin açılışında iştirak edib

Xəbər
10 sentyabr 2026, 11:21

Dövlət işçilərinə maaş əlavələri və mükafatlar belə veriləcək - Prezidentdən Fərman

Xəbər
10 sentyabr 2026, 10:49

Arvadını döyən stomatoloq: "Evdən 100 min manat götürdüyümü dedi, üzümə tüpürdü"

Xəbər
10 sentyabr 2026, 09:50

Bakıda kişi arvadını iş yerində döydü

Oxşar xəbərlər