top
Tağı Şahbazi: Sovet repressiyalarının qurbanı olan BDU-nun ilk azərbaycanlı rektoru
23 may 2023, 09:00
- +

Tağı Şahbazi: Sovet repressiyalarının qurbanı olan BDU-nun ilk azərbaycanlı rektoru

Tağı Abbas oğlu Şahbazi 2 iyul 1892-ci ildə Bakıda, yoxsul ailədə anadan olub. Yazıçı “Simurq” təxəllüsü ilə tanınıb.

Şahbazi ibtidai təhsilini mollaxanada alıb. O, 1902-1905-ci illərdə rus-tatar məktəbində, sonra isə Bakı real məktəbində təhsilini davam etdirib.

Ədəbi fəaliyyətinə 1908-ci ildə “Fəhlələrin uşaqları” əsəri ilə başlayıb. Həmin illərdə o, Lev Tolstoyun “İnsana çoxmu yer lazımdır” əsərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib. Şahbazi 1913-cü ildə Xarkov universitetinin Fizika və Riyaziyyat fakültəsinin təbiət şöbəsinə daxil olub. 1914-cü ildə o, universitetin Tibb şöbəsinə keçib. [Tağı Şahbazi(Simurq). Bakı-1967]

Şahbazi 1915-ci ildə “Sosial-Demokrat Bolşevik Firqəsi”nin tələbə fraksiyasına daxil olub. Fevral inqilabından sonra o, 1917-ci ildə Bakıya qayıdıb. 1917-ci ildə yazıçı “Hümmət” təşkilatında və eyniadlı qəzetdə çalışıb. 1918-ci ildə o, Xarkovda təhsilini davam etdirib. 1919-cu ildə yazıçı Moskvada Xalq Milli İşlər Komissarlığı Zaqafqaziya müsəlmanları şöbəsinin katibi, Şərq Xalqları Kommunist təşkilatları bürosunda məlumat şöbəsinin müdiri olub.

1920-1921-ci illərdə Şahbazi Bakı səhiyyə şöbəsinin müdiri, 1922-1923-cü illərdə Azərbaycan Xalq Maarif Komissarının müavini, 1923-cü ildə “Maarif və mədəniyyət” jurnalının redaktoru, 1923-1926-cı illərdə Azərbaycan MİK katibi vəzifələrində çalışıb. [Абузар Багиров. Мастер коротких рассказов. Литература No 1 (103), 2020]

1927-ci ildə Şahbazi indiki BDU-nun rektoru təyin edilib. O, universitetin ilk azərbaycanlı rəhbəri idi. Onun dövründə universitetdə Azərbaycan bölməsi açılır, xaricdən kadrlar dəvət olunur, azərbaycanlı tələbələrin sayı artır. [Афет Ислам. Правда о первом ректоре-азербайджанце. Каспiй.-2018.- 7 марта.- С.13.]

Yazıçının təşəbbüsü ilə əvvəllər Abdallar adlanan şəhərə yaxınlıqdakı dağın adına uyğun olaraq, Laçın adı verilmişdir. [Savalan Fərəcov. Mollaxanadan rektorluğa. Mədəniyyət.- 2014.- 2 iyul.- S. 15.]

1930-1937-ci illərdə Azərbaycan Xalq Səhiyyə Komissarının müavini vəzifələrində çalışıb və bədii yaradıcılıqla məşğul olub. Onun “Quşlar kimi azadə”, “İyi aləm”, “Aclar”, “Azadlıq üçün cinayət”, “Zərifə” və s. hekayələrində istismar dünyası, dini fanatizmin tənqidi, qadın azadlığı mövzuları əsas yer tutur.

Şahbazi 1937-ci ildə əks-inqilabçı kimi KP sıralarından çıxarılır və 11 iyunda həbs edilir. O, ağır işgəncələrə məruz qalır. 2 yan­var 1938-ci ildə 15 dəqiqəlik qa­pa­lı məh­kə­mədə Şah­ba­ziyə ölüm hökmü çı­хa­rılır və o, həmin gün güllələnir. [Абузар Багиров. Мастер коротких рассказов. Литература No 1 (103), 2020]

Tağı Şahbazi 1956-cı ildə bəraət alıb. Yazıçının məzarının harada olduğu hələ də məlum deyil.

 

Son xəbərlər

Xəbər
Dünən, 18:00

Qonşusunun sözü ilə qızını bıçaqladı, qız atasının cəzasını yüngülləşdirdi

Aktual Xəbərlər
Dünən, 17:05

Nəsimi rayonunda narkotik əməliyyatı - VİDEO

Aktual Xəbərlər
Dünən, 16:15

Ev kirayə verənlərin nəzərinə - Cərimə 5 dəfə artırılıb

Aktual Xəbərlər
Dünən, 16:05

Bakıda tikintidə FACİƏ: Usta binadan yıxılıb öldü

Aktual Xəbərlər
Dünən, 15:05

Bakıda sirkə turşusu içən kişi öldü

Aktual Xəbərlər
Dünən, 14:03

Uşağınız niyə sizə deyil, naməlum bloggerlərə inanır? –  Mütəxəssis izah edir

Aktual Xəbərlər
Dünən, 13:26

Bir ayda ikinci qəza... - Piyadaların həyatı təhlükədədir

Xəbər
Dünən, 13:05

"Radiozavod" yarımstansiyası yenidən qurulacaq

Aktual Xəbərlər
Dünən, 12:05

Bakıda qadın evində ölü tapıldı

Aktual Xəbərlər
Dünən, 11:03

Şəhidlər Xiyabanında ciddi hazırlıq işləri görülür

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 18:00

Ötən il 54 mindən çox şəxsə əlillik təyin olunub

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 17:14

Mağazada meyit tapıldı

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 16:15

71 yaşlı qadın dəm qazından ölüb

Xəbər
12 yanvar 2026, 15:15

DYP avtomobil təkərlərinin mövsümə uyğunluğu ilə bağlı sürücülərə müraciət edib

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 14:19

Milli komandanın heyətində dəyişiklik

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 13:56

Sabah Bakıya sulu qar yağacaq

Xəbər
12 yanvar 2026, 13:19

Dövlət Məşğulluq Agentliyinə yeni sədr müavini təyin edilib

Xəbər
12 yanvar 2026, 12:20

Pirəkəşküldə yararsız döyüş sursatları məhv ediləcək

Xəbər
12 yanvar 2026, 11:20

Müğənni Mina: "Sənətə gələndə dəstəyə ehtiyac olmayıb"

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 10:20

Ötən həftə 14 azyaşlı xilas edilib

Aktual Xəbərlər
12 yanvar 2026, 09:24

Kişi dəm qazından boğuldu

Xəbər
11 yanvar 2026, 21:00

12-18 YANVAR- HƏFTƏLİK BÜRC PROQNOZU

Xəbər
11 yanvar 2026, 12:17

Sənədsiz evlərin sahiblərinə mühüm xəbər – "kupça"nı bu qiymətə ala biləcəklər

Xəbər
10 yanvar 2026, 17:51

"Qaçqınkom"dan "Qobu Park"da binaların vəziyyəti ilə bağlı açıqlama

Oxşar xəbərlər