Azərbaycanda son illərdə nikahların sayında azalma müşahidə olunmaqdadır. Azərbaycanda da dünyada olduğu kimi, ənənəvi ailə dəyərləri və evlilik anlayışı zamanla dəyişir. Gənc nəsil daha çox şəxsi inkişaf, təhsil və karyera kimi sahələrə fokuslanır.
2024-cü ilin yanvar-sentyabr aylarına olan statistikaya nəzər yetirsək görərik ki, Ədliyyə Nazirliyinin rayon (şəhər) qeydiyyat şöbələri tərəfindən 36 651 nikah və 15 964 boşanma halı qeydə alınıb. Ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə əhalinin hər min nəfərinə nikahların sayı azalaraq 5,1-dən 4,8-ə düşüb, boşanmaların sayı isə dəyişməyərək eyni səviyyədə (2,1) qalıb.
Bəs görəsən, insanlar niyə evlilikdən qorxurlar? Nikaha girənlərin sayı niyə azalıb? Problemin səbəbi nədir?
Mövzu ilə bağlı Bakuplus.az-a açıqlama verən psixoloq Gülər Məmmədovanın sözlərinə görə, bu gün televiziya və sosial şəbəkələrdə konfliktli ailə məsələlərinin müzakirəsi gənclərdə qorxu yaradır:
[caption id="attachment_158678" align="alignnone" width="1024"]
Gülər Məmmədova[/caption]
“Ümumiyyətlə biz orta və yaşlı nəslin keçmişinə baxanda görərik ki, efirlərdə və sosial şəbəkələrdə ailə məsələləri bu qədər qabardılmırdı. Əfsuslar olsun ki, bu gün bütün telekanallarda ailələrdəki konfliktli müzakirələr yayımlanır. Bu da gənc nəsli qorxudur. Düşünürlər ki, biz niyə o vəziyyətə düşək. Kimdənsə asılı olmaq, kiməsə görə dəyişmək istəmirlər. Firavan yaşamağı seçirlər. Bu firavanlığın da təklik olduğunu düşünürlər.
Bu kimi yanaşmalar indiki gənc nəsildə böyük bir yükə çevrilib. Onlar həyatlarını daha rahat yaşamaq istəyirlər. Əziyyət çəkmək, kimdənsə asılı olub, kiminsə nəzarəti altında yaşamaq istəmirlər. Danışılan ailə problemləri gəncləri evlilikdən soyudur”.
Sosioloq Üzeyir Şəfiyev qeyd edib ki, qeyd olunan vəziyyətin əsas səbəblərindən biri də gənclərin sayının azalmasıdır:
[caption id="attachment_158679" align="alignnone" width="640"]
Üzeyir Şəfiyev[/caption]
“Statistikadan da göründüyü kimi nikah sayı azalıb. Bu tendensiya bir neçə ildir ki, davam edir. Səbəbləri çoxdur. Azərbaycanda gənclərin sayı azalıb. 10 il öncə ölkə əhalisinin 29 faizini gənclər təşkil edirdisə, indi 21 faizə düşüb. Gənclərin sayının azalması nikah sayına təsir edir”.
Sosioloq qeyd edib ki, bu gün bəzi telekanallarda məşhur insanlar boşanmanı təşviq edir:
“Azərbaycanda yeni tendensiya var. Boşananlar üçün partilər olur. Boşanma statistikasının artması gəncləri narahat edir. Güvən hissi aşağı olur. Qorxurlar. Gənclər artıq ailə məsuliyyətinə çiyin vermirlər. Tənha həyat tərzinə yönəlirlər, ailə qayğısı istəmirlər. Bu, qlobal tendensiyadır. Gənclər arasında işsizlərin də sayı çoxdur. İşləməyən və təhsil almayan gənclər də şübhəsiz ki, evlilikdən qorxurlar. Ona görə də xarici ölkələrdə olduğu kimi gənc ailələr üçün Dəstək Fondu yaradılmalıdır”.
Nəzrin Vahid