Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı son məlumatlara görə, 2023-cü ildə Azərbaycanda bir yaşınadək ölən uşaqların sayı 2039 nəfər təşkil edib. Bu da son 25 ilin ən yüksək göstəricisi hesab olunur.
Maraqlıdır, uşaq ölümlərinin sayı niyə artır, buna səbəb nədir? Həkim səhlənkarlığı, yoxsa...
Bu barədə Bakuplus.az-a açıqlama verən pediatr Elşən Tağıyev uşaq ölümlərinin səbəblərindən danışıb.
Onun sözlərinə görə, uşaq ölümü dedikdə, dünya statistikasında təkcə bir yaşa qədər uşaqların yox, beş yaşdan kiçik uşaqların ölümü nəzərdə tutulur:
“Yəni hər 1000 nəfərə düşən ölüm sayı təyin edilərkən beş yaşdan kiçik uşaqlar götürülür. Bu göstərici də Azərbaycanda 2021-ci ildə 19.1 təşkil edib, 2023-cü ildə hər 1000 nəfərə düşən ölüm sayı 18.1-ə enib. Yəni bu da hər ildə orta hesabla 2-3 faiz azalma deməkdir. Yəni ölüm saylarında artma yoxdur, beş yaşından kiçik uşaqların ölüm sayı Azərbaycanda ildən-ilə azalır.
Məsələn, Amerika Birləşmiş Ştatlarında bu rəqəm 6-dır. Yəni hər 1000 nəfərə altı ölən uşaq düşür. Ən aşağı göstərici isə İslandiya, Yaponiyadadır ki, onlarda da hər 1000 nəfərə iki ölüm sayı düşür. Yəni gördüyümüz kimi, bu göstəriciyə görə biz orta səviyyələrdə yer almışıq. 2020 illərdə ən yüksək göstərici - 1000 nəfərə 102-103 ölüm - Əfqanıstanda qeydə alınıb”.
Onun sözlərinə görə, uşaq ölümlərində əsas 4 səbəb var:
“O ki qaldı uşaq ölümlərin səbəbinə, burada əsas dörd göstərici var ki, bütün ölümlərin 50 faizi bunların payına düşür. Birinci yerdə anadangəlmə inkişaf qüsurları, genetik xəstəliklər dayanır. Ondan sonra tənəffüs yolları xəstəlikləri, infeksiyalar və doğuş travmaları. Yəni bunlar hamısı bir yerdə, bütün ölümlərin təqribən 50 faizini təşkil edir”.
Qeydiyyata gec düşürlər...
“Bir yaşdan kiçik uşaqların doğuş vaxtı ölüm səbəbi isə hamilə qadınların, xüsusən də bölgələrdə yaşayan anaların qeydiyyata gec düşməsi olur. Qeydiyyata düşdükdən sonra analizlər, ultrasəs müayinələr, yəni inkişaf qüsurlarını vaxtında müəyyən edən proseslər vaxtında aparılmır. Doğum evlərinə gec gəlir və patologiyaya uyğun olaraq düzgün mərkəz seçilmir. Bu səbəbdən də doğuş zamanı ölümlər baş verir.
Digər tərəfdən bölgələrimizdə kifayət qədər mərkəzlərin açılmasına, təchizatın kifayət qədər olmasına baxmayaraq əksik olan tərəflər var. Məsələn, ixtisaslı kadrlar kifayət qədər yoxdur. Uşaq ölümlərinin baş verməsinin səbəblərindən biri də budur. Yəni ümumi vəziyyət bundan ibarətdir”.
Fidan İlqar
